به سوی درک زیباشناختی از فرهنگ: نظریه‏ی «برنامه‏ی قوی» در جامعه‏شناسی فرهنگی جفری الگزاندر

نویسندگان

1 استادیار گروه جامعه‌شناسی دانشگاه خوارزمی (تربیت معلم)

doi
10.22059/jsr.2014.56268
چکیده

«برنامه‌ی قوی» در جامعه‌شناسی فرهنگی، گرچه به‌مرور و تدریجی، اما در پاسخ به چالش‌های نظریه‌ی جامعه‌شناختی فرهنگ شکل گرفت. یکی از این چالش‌ها، مبهم بودن مفهوم‌پردازی‌ها از فرهنگ بود. ابهام، گرچه به تلقی دوگانه‌ی ادبی و اجتماعی از فرهنگ تقلیل می‌یافت، ولی مسئله‌ی اساسی درواقع مبهم بودنِ جایگاهِ تبیینیِ فرهنگ بود. جامعه‌شناسی فرهنگی می‌کوشد تا با قائل شدن نقش علّی برای فرهنگ، جایگاه ویژه و متمایزی به این مفهوم بدهد و بدین‌وسیله به نظریه‌های جامعه‌شناختی فرهنگ، قدرت تبیینی بیش‌تری ببخشد. چنین رویکردی اقتضا دارد تا از منابع مفهومیِ غنی در نظریه‌ی ادبی - از ارسطو گرفته تا کنون - در نظریه‌ی جامعه‌شناختی فرهنگ استفاده شود. «برنامه‌ی قوی» می‌کوشد تا چنین امکانی را فراهم آورد.