واکاوی مولفه‌های فرهنگی و اجتماعی کارآفرینی روستایی : یک پژوهش کیفی

نویسندگان

1 استادیار گروه ترویج و آموزش کشاورزی دانشکده کشاورزی دانشگاه زابل

2 دانشیار گروه ترویج و آموزش کشاورزی دانشکده کشاورزی دانشگاه بوعلی سینا

3 استادیار گروه ترویج و آموزش کشاورزی دانشکده کشاورزی دانشگاه بوعلی سینا

doi
10.22059/jed.2017.61639
چکیده

در این پژوهش، پاسخ به دو پرسش مدنظر بوده است، اینکه مهم‌ترین مؤلفه‌های فرهنگی و اجتماعی بستر کارآفرینی روستایی چیست و ارتباط معنایی آن‌ها با کارآفرینی روستایی چگونه است. پارادایم اصلی جامعه‌شناختی که در این پژوهش کیفی از آن استفاده شده، ماتریس تحلیلی بارل و مورگان در علوم اجتماعی است. این پژوهش از لحاظ هدف کاربردی بوده و در آن از تحلیل محتوای متون مصاحبه به‌عنوان روش استفاده شده است. براساس مصاحبة نیمه‌ساختاریافته با 20 کارآفرین روستایی و کارشناس حوزة کارآفرینی و توسعة روستایی- که به‌صورت هدفمند انتخاب شدند- و تحلیل متون مصاحبه با استفاده از نرم‌افزار ATLAS.ti، بستر اجتماعی و فرهنگی کارآفرینی روستایی تحلیل شده است. از جمله مهم‌ترین یافته‌های پژوهش می‌توان به این موارد اشاره کرد: الف) گفتمان کارآفرینی روستایی در ایران، دولتی و اقتصادی است؛ ب) گفتمان کارآفرینی روستایی در ایران در حیطة تولیدگرایی در کشاورزی عمل می‌کند؛ ج) گفتمان روزمره واجد پتانسیل بالایی برای تأثیرگذاری بر کارآفرینی روستایی است؛ د) عاملیت کارآفرینان در سطح کارگاه و مواجهه با نهاد دولت، چندان فعال نیست. در پایان پژوهش، پیشنهادهای نظری، کاربردی و تحقیقی ارائه می‌شود.