تجزیه و تحلیل پروتئینهای درگیر در تحمل جو به تنش خشکی با ابزارهای بیوانفورماتیکی
نویسندگان
1 استاد گروه به نژادی و بیوتکنولوژی گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
2 استاد، گروه به نژادی و بیوتکنولوژی گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.
3 کارشناسی ارشد، گروه به نژادی و بیوتکنولوژی گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.
doi
10.22103/jab.2024.20607.1553چکیده
هدف: جو به دلیل وجود اجزای حیاتی بیوشیمیایی، چهارمین غله دانه ریز مهم بعد از ذرت، گندم و برنج میباشد. سازوکارهای زیادی برای مقابله با شرایط تنشزا مانند خشکی وجود دارد که از جمله مهمترین این سازوکارها میتوان به تنظیم بیان ژن در سطح پروتئین اشاره کرد. در این پژوهش تعدادی از پروتئینهای جو که در مسیرهای بیوشیمیایی مرتبط با تنش خشکی دخیل هستند و قبلاً با رهیافتهای امیک شناسایی شدهاند، انتخاب و جهت بررسی بیوانفورماتیکی مورد استفاده قرار گرفتند. ابزارهای بیوانفورماتیک سرعت و هزینه بررسی پروتئینها و پیشگویی کارکرد آنها به عنوان مهمترین ماکرو مولکول های زیستی در تحمل به تنش های غیر زیستی از جمله خشکی را افزایش داده است.مواد و روشها: ابتدا اطلاعات توالی پروتئینهای مربوط به تنش خشکی در جو از پایگاه دادهSwiss-Prot/UniProtKB دریافت شدند. خصوصیات فیزیکوشیمایی این پروتئینها با استفاده از نرمافزار ProtParam، تعیین شد. برای شناسایی نواحی درون غشایی از نرم افزار TMHMM استفاده گردید. به منظور بررسی تغییرات پس ترجمهای پروتئینها از جست و جو در پایگاه داده ثانویه PROSITE توسط نرمافزار ScanProsite استفاده شد. شناسایی دمینهای پروتئینی برای تعدادی از پروتئینهای پاسخ دهنده به تنش خشکی برنامه InterProscan، صورت گرفت. در این پژوهش همچنین نرم افزار CDD برای شناسایی برخی دمینهای خاص استفاده شد.نتایج: در این مطالعه 17 پروتئین برای مقابله با تحمل به تنش خشکی در جو انتخاب شد که از این میان سه پروتئین HVA22، Low temperature-induced و Putative cyclic nucleotide calmodulin-regulated ion channel نقش موثری در پاسخ به تنش خشکی در جو نشان دادهاند. پروتئین Q07764 یک پروتئین تنظیمکننده با 2 ناحیه غشایی است که نقش مهمی در تحمل جو به تنش خشکی دارد. پروتئین P68179 با کمترین وزن مولکولی و 2 ناحیه درون غشایی و یک دمین به عنوان تعدیل کننده پتانسیل غشای پروتئولیپیدی در تحمل جو به تنش خشکی از طریق چوبی شدن نقش دارد. پروتئین Q7X9R6 با بیشترین وزن مولکولی و 4 ناحیه درون غشایی یکی از پروتئینهای حساس به کلسیم است که در انتقال علامت، سازگاری و مسیرهای دفاعی جو نقش دارد. نتیجهگیری: از میان پروتئینهای مورد ارزیابی، بهترین نتایج مربوط به 3 پروتئین P68179، Q07764 و Q7X9R6میباشد. این پروتئینها با دارا بودن دمینهاو نواحی درون غشایی متعدد میتوانند به عنوان مهمترین پروتئینهای درگیر در تحمل تنش خشکی در جو در نظرگرفته شوند. بدین ترتیب که به دلیل داشتن نواحی درون غشایی متعدد به عنوان کانال در تجمع اسمولیتهای سازگار در واکوئلها میتوانند ایفای نقش کرده و تحمل به خشکی را بهبود بخشند.