فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: این تحقیق با هدف بررسی تنوع ژنتیکی ژنوتیپ‌های ریحان تیمار شده با تنش شوری با استفاده از نشانگر مولکولی SCoT و شناسایی نشانگرهای مرتبط با صفات از طریق رگرسیون انجام شد.مواد و روش‌ها: در این پژوهش از ده آغازگر SCoT برای بررسی تنوع ژنتیکی 5 ژنوتیپ ریحان در شرایط تنش شوری در گلخانه دانشکده علوم محیطی دانشگاه تحصیلات تکمیلی و فناوری پیشرفته در سال 1402 به صورت آزمایش اسپلیت پلات بر پایه طرح کاملا تصادفی (عامل اصلی تنش شوری و عامل فرعی ژنوتیپ ریحان) انجام شد.نتایج: نتایج بررسی حاضر نشان داد از بین آن‌ها هشت آغازگر چندشکلی نشان دادند که در مجموع 105 باند به دست آمد. از بین این باندها، 103 باند چندشکل بودند که میانگین آن 63/12 نوار چندشکلی در هر آغازگر بود. پرایمر ScoT1 با 17 باند بیشترین تعداد باند را نشان داد، در حالی که آغازگر SCoT28 با چهار باند کمترین تعداد باند چندشکل را داشت. درصد پلی‌مورفیسم مشاهده‌شده در ژنوتیپ‌های ریحان از 71/85% تا 100% در پرایمرهای مختلف، با میانگین درصد پلی‌مورفیسم 52/96% متغیر بود. محتوای اطلاعات چندشکلی (PIC) از 35/0 تا 40/0، با میانگین 38/0 متغیر بود. هتروزیگوسیتی مورد انتظار (EH) برای نشانگرهای SCoT از 38/0 تا 45/0 با میانگین هتروزیگوسیتی مورد انتظار 42/0 بود. شاخص نشانگر (MI) در بین نشانگرهای SCoT متفاوت بود، پرایمر SCoT11 بالاترین MI (38/0) و آغازگر SCoT16 کمترین (20/0) را نشان داد. میانگین هتروزیگوسیتی (Havp) از 03/0 تا 07/0 برای نشانگرهای مورد مطالعه متغیر بود. پرایمرهای SCoT28 و به دنبال آن SCoT10 بالاترین میانگین هتروزیگوسیتی را داشتند که نشان دهنده کارایی بالای آنها در تشخیص پلی‌مورفیسم است. شاخص تنوع ژنی در بین آغازگرهای مورد مطالعه  با میانگین 426/0 در جمعیت مورد مطالعه قرار داشت. پرایمرهای SCoT1 و SCoT10 به ترتیب بیشترین تنوع ژنتیکی را نشان دادند. میانگین ضریب شانون برای نشانگرهای SCoT برابر با 614/0 بود که نشان‌دهنده سطح متوسط تنوع در جمعیت‌های مورد بررسی است. پرایمرهای SCoT1 و SCoT10 به ترتیب بالاترین مقادیر شاخص شانون را داشتند که نشان می‌دهد این آغازگرها تنوع ژنتیکی بیشتری را در جمعیت به دست آورده‌اند. تعداد آلل های موثر بین 652/1 تا 843/1 با میانگین 769/1 در جمعیت مورد مطالعه متغیر بود. براساس نتایج خوشه بندی ژنوتیپ‌های سیاه و ابلق کمترین فاصله ژنتیکی را نشان دادند.نتیجه‌گیری: به طور کلی می توان بیان نمود که استفاده از مارکرهای مولکولی SCoT روش مناسبی در جهت بررسی تنوع ژنتیکی بین ارقام ریحان در شرایط تنش محیطی به خصوص تنش شوری است.