فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بیان مسأله: مکان، لایه‌ای میانجی در قامت امر شهری-رابطه‌ای است. این برداشت هستی‌شناختی از مکان که از ظرفیّت مواجهه با ارتباطات پیچیده و منازعاتی محتمل برخوردار است، به منظور تدقیق، مستلزم مداقّه‌ای انتقادی است. آن وجهی از شهرگراییِ انتقادی مدِّ نظر است که این هستی‌شناختیِ بازتعریف‌شده را در بستر واقعیّات جامعه شهری از حیث بنیان‌های سیاسی، اجتماعی و اقتصادی بنشاند و مکان را در قامت یک انتزاع انضمامی تبیین نماید. اقتصاد سیاسی مکان توأم با آموزه‌های برآمده از نظریّه انتقادی، رهیافتی است در جهت نیل به این مهم. هدف: تدقیق مفهوم «مکان در قامت امر شهری-رابطه‌ای» به میانجی مداقّه‌ای انتقادی در بنیان‌های سیاسی، اجتماعی و اقتصادیِ اثر‌گذار بر مکان‌های شهری روش‌: پارادایم تلفیقیِ تحقیق مبتنی بر پسا‌اثبات‌گرایی و تفسیرگرایی است و واقعیّت‌های اجتماعی را به تبعیّت از ارزش‌های هنجاریِ مکان‌، و نیز با مداخله مناسبات اقتصادی، اجتماعی و سیاسی، تفسیر و تحلیل می‌کند. نوشتار پیشِ رو با اتّخاذ یک معرفت‌شناسیِ هنجاری-انتقادی و راهبرد قیاسی، و با کاربست رهیافت کیفی و از مجرای مرور اسناد کتابخانه‌ای و تحلیل و بسط آرای نظری، در پی یک صورت‌بندی انتقادیِ منسجم نسبت به مفهوم مکان با هدف تدقیقش به مثابه امر شهری-رابطه‌ای است. یافته‌ها و نتیجه‌گیری: «مکان به‌عنوان امر شهری-رابطه‌ای» در متن نیروها و مناسباتی قرار دارد که مُبیّن یک شیوه تولید مُعیّن‌اند. این نیروها و مناسبات از گذرِ نقد اقتصاد سیاسی به هشت سرفصل مشخّص ره می‌بَرند که مشتمل بر تبیین ارزش استفاده در مقابل ارزش مبادله در متن بت‌وارگی کالا، مالکیّت خصوصی در مقابل امر اشتراکی، انباشت سرمایه، حقِّ‌به‌شهر و نابرابری، دولت در مقابل بخش خصوصی، آکادمی و بازار، و ماهیّت دیالکتیکی مکان است. کارکرد موثّرِ مکان در قامت «امر شهری-رابطه‌ای» در متن شیوه تولید حاکم بر آن، منوط به برخی بالقوّه‌گی‌ها و نابالقوّه‌گی‌هایِ دخیل در تدقیق این هستی‌شناختی جدید از مکان است.