بازسازی و حفاظت Ruta chalepensis L. در شرایط آزمایشگاهی از طریق کشت سوسپانسیون سلولی و روش plating
نویسندگان
1 گروه زیست شناسی، دانشکده آموزش علوم محض، دانشگاه دیالی، عراق.
doi
10.22103/jab.2025.24704.1648چکیده
هدف: Ruta chalepensis L.، یک گیاه دارویی از خانواده Rutaceae است. به طور گستردهای به دلیل خواص دارویی متنوع خود از جمله فعالیتهای ضد میکروبی، ضد قارچی، ضد التهابی و آنتی اکسیدانی شناخته شده است. بنابراین، این مطالعه با هدف بهینهسازی باززایی Ruta chalepensis L. در شرایط آزمایشگاهی با ایجاد کشتهای سوسپانسیون سلولی و باززایی گیاهان با استفاده از روش plating انجام شد.مواد و روشها: القای پینه از ریزنمونه های ساقه R. chalepensis کشت شده بر روی محیط کشت Murashige و Skoog (MS) همراه با غلظت های مختلف (0.0، 1.0، 2.0 و 3.0 میلی گرم در لیتر) اسید 2،4-دیکلروفنوکسی استیک (2.4-D) در ترکیب با mg/L 5/0 بنزیل آدلیل (BA) به دست آمد. بالاترین وزن کالوس تازه (036/2 گرم) در 0/3 میلی گرم در لیتر 2.4-D +5/0 میلیگرم در لیتر BA پس از چهار هفته کشت مشاهده شد. کالوس القا شده بافتی شکننده نشان داد و متعاقباً برای شروع کشت سوسپانسیون سلولی در محیط MS مایع همراه با همان غلظت تنظیمکنندههای رشد گیاه مورد استفاده قرار گرفت.نتایج: روش plating برای کشت سوسپانسیونهای سلولی در تراکمهای مختلف در محیط القایی جامد، ترویج تقسیم سلولی و تشکیل کلنیهای سلولی استفاده شد. این کلنیها به کالوس پریموردیا تبدیل شدند که بعداً به قطعات کوچک کالوس تبدیل شدند. بیشترین میانگین تعداد کلنیهای سلولی (84.61 در هر ظرف) در تراکم سلولی 20.2 × 10^5 سلول در میلی لیتر ثبت شد که به طور قابل توجهی از تراکم اولیه 18.47 کلنی در هر ظرف فراتر رفت. این کشت با چگالی بالا همچنین به طور متوسط 70.24 کالوس پریموردیا در هر ظرف پس از 27 روز منجر شد. علاوه بر این، تشکیل شاخساره مشاهده شد که 60 شاخه با موفقیت پس از هفت هفته از کالوس مشتق شده از سوسپانسیون سلولی با استفاده از روش plating به دست آمد. این شاخسارهها به مدت 30 روز در محیط کشت MS حاوی همان غلظت تنظیم کنندههای رشد گیاه نگهداری شدند. ریشه زایی شاخههای بازسازی شده با میزان موفقیت 100 درصد در محیط کشت MS با قدرت کامل به دست آمد و گیاهان تازه توسعه یافته تا هفته هشتم در گلدان در شرایط آزمایشگاهی سازگار شدند.نتیجهگیری: شاخسارههای بازسازیشده راندمان ریشهزایی بالا و سازگاری موفقیتآمیز را نشان دادند که اثربخشی این روش تکثیر در شرایط آزمایشگاهی را تأیید میکند. این یافتهها یک روش بیوتکنولوژیکی ارزشمند را برای حفاظت و تولید پایدار Ruta chalepensis ارائه میکند که از کاربردهای دارویی و درمانی آن پشتیبانی میکند.