فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

شناخت و تعیین مقدار بهره‌وری آب مصرفی اولین گام جهت بهبود آن می‌باشد. هدف این پژوهش تعیین بهره‌وری آب مصرفی گیاه سیب‌زمینی در اقلیم‌های گرم، معتدل و سرد استان کرمانشاه است. در اقلیم‌های ذکر شده به‌ترتیب شهرستان‌های قصر شیرین، کرمانشاه و سنقر که دارای بیشترین سطح زیر کشت سیب‌زمینی بودند به‌عنوان مناطق انجام این پژوهش انتخاب شدند. به این منظور 35 مزرعه تحت شرایط زارعین در سال 1401-1400 انتخاب شد. حجم کل آب آبیاری هر یک از مزارع منتخب در طول فصل رشد اندازه‌گیری گردید. بارش مؤثر با استفاده از رابطه USDA تعیین شد. حجم آب مصرفی مزارع نیز از مجموع حجم آب آبیاری و بارش مؤثر محاسبه گردید. بعد از برداشت محصول و تعیین عملکرد سیب‌زمینی از تقسیم مقدار عملکرد بر حجم آب مصرفی، بهره‌وری آب مصرفی مزارع منتخب تعیین شد. برای تحلیل آماری نتایج از نرم‌افزار SPSS و آنالیز واریانس ANOVA استفاده شد. نتایج نشان داد میانگین حجم آب آبیاری سیب‌زمینی در روش بارانی در شهرستان‌های قصر شیرین، کرمانشاه و سنقر به‌ترتیب 7507، 7186 و 6739 مترمکعب در هکتار و میانگین حجم آب مصرفی آن‌ها نیز به‌ترتیب 8002، 7246 و 6783 مترمکعب در هکتار به‌دست آمد. میانگین عملکرد سیب‌زمینی در این شهرستان‌ها نیز به‌ترتیب 24100، 35500 و 36100 کیلوگرم در هکتار حاصل گردید. بنابراین میانگین بهره‌وری آب مصرفی سیب‌زمینی در این شهرستان‌ها به‌ترتیب 4/3، 9/4 و 7/5 کیلوگرم بر مترمکعب به‌دست آمد. لذا نتایج حاصل نشان داد مقدار بهره‌وری فیزیکی آب مصرفی سیب‌زمینی در شهرستان قصر شیرین نسبت به دو شهرستان کرمانشاه و سنقر به‌ترتیب 30 و 40 درصد کمتر است که مهم‌ترین دلایل آن کمتر بودن عملکرد و بیشتر بودن حجم آب آبیاری و آب مصرفی سیب‌زمینی در این شهرستان می‌باشد. لذا می‌توان با مدیریت به‌زراعی و به‌نژادی و آموزش کشاورزان در راستای کاهش مصرف آب در این شهرستان اقدام به افزایش عملکرد و کاهش مصرف آب و نهایتاً افزایش بهره‌وری فیزیکی آب مصرفی سیب‌زمینی کرد.