ارزیابی تأثیر سه روش آبیاری قطره‏ای و زیرسطحی عمقی و مقادیر مختلف آب بر صفت‏های رویشی و زایشی درختان پرتقال در کرمان

نویسندگان

1 پژوهشگر، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی جنوب استان کرمان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، جیرفت، ایران

2 استادیار، بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی جنوب استان کرمان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، جیرفت، ایران.

doi
10.22092/jwra.2024.365296.1035
چکیده

برای ارزیابی تأثیر کم­آبیاری و روش­های مختلف آبیاری درختان پرتقال، آزمایشی به­صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک­ه ای کامل تصادفی با سه تکرار در ایستگاه تحقیقاتی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی جنوب استان کرمان اجرا شد. در این پژوهش، تأثیر مقادیر مختلف آبیاری (آبیاری بر اساس 100% تبخیر و تعرق گیاه در تمامی مراحل رشد گیاه، آبیاری بر اساس تناوب 100-60% تبخیر و تعرق گیاه، و آبیاری بر اساس 80% تبخیر و تعرق گیاه به‌جز در مراحل گلدهی و تشکیل میوه) در سه روش آبیاری زیرسطحی عمقی، قطره­ای زیرسطحی، و قطره­ای سطحی روی عملکرد، کارایی مصرف آب، و صرفه‏ جویی در مصرف آب در طول دوره رشد درختان پرتقال ارزیابی شد. نتایج نشان داد که کم­آبیاری کنترل‌شده بر اساس 80 درصد نیاز آبی گیاه سبب افزایش کارایی مصرف آب به مقدار 3/88%، صرفه­جویی در مصرف آب به مقدار 17% و کاهش معنی­دار 13/87% ویژگی­های رویشی در مقایسه با آبیاری کامل ­شد. با اعمال کم­آبیاری، اگرچه مقدار عملکرد 13/55% نسبت به آبیاری کامل کاهش یافت، اما این کاهش معنی­دار نبود. نتایج همچنین نشان داد که کاربرد روش آبیاری زیرسطحی عمقی همراه با اعمال کم ­آبیاری به مقدار 80% نیاز آبی سبب صرفه ­جویی در مصرف آب به مقدار 889 متر مکعب در هکتار (25/33%) می­شود؛ بنابراین می­توان نتیجه­ گیری کردکه سامانه آبیاری زیرسطحی عمقی می­تواند ضمن صرفه­ جویی در مصرف آب از کاهش کمیت و کیفیت محصول جلوگیری کند.