مطالعه بافت شناسی برای بررسی اثرات آستاگزانتین بر زخم معده ناشی از آسپرین در موش صحرایی
نویسندگان
1 گروه زیست شناسی، دانشکده آموزش، دانشگاه القادسیه، عراق
2 گروه زیست شناسی، دانشکده آموزش، دانشگاه القادسیه، عراق
doi
10.22103/jab.2025.24779.1657چکیده
هدف: بیماری زخم معده همچنان یک نگرانی مهم بهداشتی جهان است و میلیونها نفر را در سراسر جهان، به ویژه به دلیل عوامل خطر رایج مانند استفاده از داروهای ضد التهابی غیراستروئیدی مزمن (NSAID) تحت تاثیر قرار میدهد. آسپرین، یک NSAID است که به طور گسترده مورد استفاده قرار می گیرد و با مهار سنتز پروستاگلاندین و افزایش استرس اکسیداتیو و التهاب، یکپارچگی مخاط معده را به خطر می اندازد و منجر به تشکیل زخم میشود. آستاگزانتین، یک کاروتنوئید طبیعی با خواص آنتی اکسیدانی، ضد التهابی و ضد آپوپتوز قوی است که به دلیل اثرات بالقوه محافظتی دستگاه گوارش مورد توجه قرار گرفته است. این مطالعه با هدف ارزیابی پتانسیل درمانی آستاگزانتین در درمان و بهبود زخم معده ناشی از آسپرین انجام شد. با ارزیابی پارامترهای بافت شناسی در یک مدل موش آزمایشگاهی، بررسی شد که آیا آستاگزانتین به تنهایی یا در ترکیب با امپرازول در مقایسه با درمان معمولی محافظت و بهبودی بهتری از مخاط ارائه میدهد. مواد و روشها: موشهای صحرایی ماده تحت شرایط کنترل شده (2±22 درجه سانتی گراد، چرخه نور/تاریکی 12 ساعت) با دسترسی آزاد به غذا و آب قرار گرفتند. زخم معده در همه گروهها به جز گروه کنترل منفی از طریق تجویز خوراکی آسپرین (mg/kg 100) ایجاد شد. حیوانات سپس به هفت گروه (10 تایی) تقسیم شدند: کنترل (C)، دریافت آب مقطر و خوراک استاندارد؛ کنترل مثبت (T1)، با زخمهای ناشی از آسپرین و بدون درمان؛ T2، تحت درمان با امپرازول (mg/kg 20)؛ T3، تحت درمان با آستاگزانتین (mg/kg 50)؛ T4، تحت درمان با آستاگزانتین (mg/kg 75)؛ T5، تحت درمان با امپرازول (mg/kg 20) + آستاگزانتین (mg/kg 50)؛ و T6، تحت درمان با امپرازول (mg/kg 20) + آستاگزانتین (mg/kg 75).نتایج: تجزیه و تحلیل بافتشناسی نشان داد که موشهای تحت درمان با آستاگزانتین (mg/kg 50 یا mg/kg 75) لایههای اپیتلیال، غدد معده دست نخورده و سلولهای مخاطی طبیعی گردن و جداری را نشان دادند که نشاندهنده بهبود قابلتوجه مخاطی است. در مقابل، گروه تحت درمان با امپرازول تغییرات پاتولوژیک خفیفی را نشان دادند که نشان دهنده بهبودی ناقص بود. درمان ترکیبی با آستاگزانتین و امپرازول محافظت از مخاط را بیشتر کرد و تغییرات هیستوپاتولوژیک کمتری را در مقایسه با امپرازول به تنهایی نشان داد. نتیجهگیری: این یافتهها از آستاگزانتین به عنوان یک کاندید امیدوارکننده برای مدیریت زخم معده، چه به تنهایی یا در ترکیب با درمانهای مرسوم، پشتیبانی میکنند. تحقیقات بیشتر برای روشن شدن مکانیسمهای دقیق و کاربرد بالینی آن ضروری است.