مقایسه اثربخشی الگوهای درمان فراشناختی و مثبت‌گرا بر شاخص ولع مصرف در مردان معتاد به داروهای محرک

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای تخصصی روان‌شناسی بالینی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه علم و فرهنگ، تهران، ایران.

2 کارشناس ارشد روانشناسی بالینی، دانشگاه علوم و تحقیقات خوزستان،اهواز،ایران

3 دانشجوی دکتری تخصصی روان شناسی سلامت، دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج، کرج، ایران

4 استادیار، گروه روان‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد گرمسار، گرمسار، ایران

5 کارشناس ارشد روان شناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

6 استادیار، گروه روان شناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه علم و فرهنگ، تهران، ایران.

doi
چکیده

مقدمه: در عرصه مداخلات در حیطه اعتیاد، درمان­های روان­شناختی جایگاه ویژه­ای را به خود اختصاص داده­­­­­­­­­­­­­­­­­اند. پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی دو درمان گروهی فراشناختی و مثبت­گرا بر کاهش شدت ولع مصرف در مردان معتاد به داروهای محرک (شیشه) انجام شد. مواد و روش ­ها: این مطالعه نیمه تجربی با پیش‌آزمون، ­پس‌آزمون و گروه کنترل، 45 مرد مصرف­کننده مت آمفتامین تحت درمان اقامتی به گونه هدفمند انتخاب و به طور تصادفی در قالب سه گروه کاربندی شدند. برنامه درمان‌های فراشناختی و مثبت‌گرا به صورت گروهی و به مدت 8 هفته به آزمودنی‌های گروه‌های آزمایش ارائه شد. شاخص شدت ولع مصرف در دو مرحله قبل از درمان و دو هفته پس از اتمام درمان ارزیابی شد. داده­های جمع آوری شده به کمک آزمون آماری تحلیل واریانس تک متغیره و آزمون تعقیبی توکی تحلیل شدند. یافته ­ها: هر دو درمان نسبت به گروه کنترل اثربخشی معنی­داری را ایفا نمودند (01/0>p). همچنین بین دو گروه درمانی تفاوت معنی­داری مشاهده شد و درمان فراشناختی گروهی نسبت به درمان مثبت‌گرا در کاهش میزان ولع مصرف مؤثرتر بود (05/0>p). نتیجه­ گیری: این یافته‌ها بیش از پیش نارسا کنش وری در کارکردهای اجرایی مصرف‌کنندگان مت آمفتامین را بیان نمود و لزوم استفاده از رویکردهای درمانی مبتنی بر تغییر فرایندهای ذهنی به جای اصلاح باورهای ناکارآمد را آشکار می­ساز­­­­د.