بررسی میزان و علل مصرف گیاهان دارویی در مراجعهکنندگان به مراکز درمانی تخصصی استان فارس در سال 1393
نویسندگان
1 کارشناس ارشد، گروه نظارت بر امور دارویی، واحد شهرضا، دانشگاه آزاد اسلامی، شهرضا، ایران.
2 استادیار فارماکولوژی، گروه علوم پایه، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی،سنندج، ایران.
doi
چکیده
مقدمه: با توجه به اهمیت مصرف گیاهان دارویی در کنار داروهای شیمیایی در تکمیل زنجیره درمان و همچنین پوشش گیاهی مستعد استان فارس، هدف از این مطالعه تعیین میزان و علل مصرف گیاهان دارویی در مراجعهکنندگان به مراکز درمانی تخصصی استان فارس بود. مواد و روشها: این مطالعه توصیفی- مقطعی با کمک پرسشنامه پژوهشگرساخته مشتمل بر 7 سؤال دموگرافیک و 31 سؤال تخصصی که روایی و پایایی آن تأیید شد بر روی 2100 بیمار مراجعهکننده به مراکز درمانی استان فارس در سال 1393 با کمک روش خوشهگیری دو مرحلهای انجام شد. دادهها توسط آزمونهای توصیفی و آزمون کای دو، ضریب همبستگی اسپیرمن و آزمون فریدمن مورد تجزیه و تحلیل آماری قرار گرفتند. یافته ها: مصرفکنندگان گیاهان دارویی در زنان بیش از مردان بودند. محل سکونت، وضعیت اشتغال، وضعیت بیمه و متوسط درآمد ماهیانه با میزان مصرف از نظر آماری معنیدار شد (05/0p<). براساس ضریب همبستگی اسپیرمن (73/0) اعتقاد و آگاهی افراد منطقه نسبت به گیاهان داروئی با میزان مصرف ارتباط داشت. 69 درصد افراد استفاده از گیاهان داروئی و31 درصد داروهای شیمیایی را در زمان بیماری خود ترجیح دادهاند. بیشترین مصرف گیاهان داروئی به ترتیب در درمان بیماریهای پوستی (30%)، تنفسی (5/21%)، ادراری (20%)، سیستم غدد (5/18%) و سیستم گوارش (10%) بود. شیرین بیان، آویشن، گلگاوزبان و چهارتخمه بیشترین استفاده را داشتند. بیشترین عوارض جانبی گزارش شده دل درد، تهوع و استفراغ و حساسیت پوستی بود. نتیجه گیری: با توجه به مصرف و اعتقاد به اثربخشی گیاهان دارویی در مقایسه با داروهای شیمیایی در استان فارس مخصوصاً در درمان بیماریهای پوستی لزوم اطلاعرسانی صحیح و نظارت بر گیاهان دارویی ضروری به نظر میرسد.