فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این پژوهش با هدف بررسی ویژگی­های رشد برخی از ژنوتیپ­های انار روی پایه ­های انتخابی در شرایط شور، به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک کامل تصادفی در طی سال­های 1397 الی 1402 در ایستگاه چاه افضل مرکز ملی تحقیقات شوری انجام شد. عوامل این آزمایش شامل پایه (1-ژنوتیپ چاه افضل، 2- وحشی بابلسر، 3- نرک لاسجرد سمنان و 4- پوست سیاه اردکان ) و پیوندک (1- ملس یزدی، 2- رباب نیریز و 3- ژنوتیپ چاه افضل) بود. پیوندک­ها از ژنوتیپ­های انتخاب شده به صورت شکمی (T)، در اویل خرداد ماه 1401 بر روی پایه­های چهار ساله، پیوند شد و ویژگی ­های رشدی آن­ها در طی سال­های 1401 و 1402 در شوری ثابت آب آبیاری ( 0/2±9/3 دسی­زیمنس بر متر) ارزیابی شد. ویژگی­های اندازه­گیری شده شامل درصد گیرایی، ارتفاع و قطر پیوندک­ها، درصد نکروزه­ گی، تعداد پاجوش، تعداد تنه ­جوش، محتوی رطوبت نسبی، محتوی کلروفیل­هایa ، b وکل، محتوی نشت یونی، درصد سدیم، پتاسیم و کلر برگ­ها بودند. نتایج نشان داد که نوع پایه بر درصد گیرایی پیوندک­ها و میزان تحمل به شوری ژنوتیپ ­های پیوندی موثر بود. بیشترین و کمترین درصد گیرایی به­ترتیب از رقم ملس یزدی پیوند شده روی پایه چاه افضل (96%) و ژنوتیپ چاه افضل پیوند شده بر روی پایه پوست سیاه اردکان (20%)، به­دست آمد. بیشترین میزان ارتفاع و قطر پیوندک در رقم ملس یزدی پیوند شده روی پایه وحشی بابلسر (به­ترتیب 131 سانتیمتر و 16 میلیمتر) مشاهده شد. بیشترین محتوی رطوبت نسبی در برگ­های ترکیب پیوندی رباب نیریز/ چاه افضل (80%) دیده شد. این ترکیب پیوندی، کمترین محتوی نشت یونی (60%) را نیز داشت. بیشترین محتوی پتاسیم در برگ­های ژنوتیپ چاه افضل پیوند شده روی پایه وحشی بابلسر (1/4%) و رقم رباب نیریز پیوند شده روی پایه وحشی بابلسر (1/3%)، بود. همچنین کمترین محتوی سدیم، در هر سه ژنوتیپ پیوندی روی پایه وحشی بابلسر مشاهده گردید. در مجموع، ژنوتیپ­ های پیوند شده روی پایه­ های وحشی بابلسر و چاه افضل تحمل بیشتری به شوری از خود نشان دادند. پس از این پایه­ها،  نرک لاسجرد سمنان قرار گرفت. ژنوتیپ­ های پیوند شده روی پایه پوست سیاه اردکان فاقد تحمل کافی در شرایط شور بودند. در مجموع ، ترکیب­های پیوندی رباب نیریز/ وحشی بابلسر و ملس یزدی/ وحشی بابلسر برتر تشخیص داده شد. پس از آن­ها می­توان به ترکیب­های پیوندی چاه افضل/ وحشی بابلسر، ملس یزدی/ چاه افضل و رباب نیریز/ چاه افضل اشاره نمود.