پیش بینی ویژگی‌های شخصیت فرزندان بر اساس سبک‌های فرزندپروری و ارتباط آن با پنج عامل بزرگ شخصیت والدین

نویسندگان

1 استادیار، گروه روان‌پزشکی، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی موثر بر سلامت، دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان، رفسنجان، ایران

2 دانشجوی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان، رفسنجان، ایران

3 کارشناس ارشد روان‌شناسی، دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان، رفسنجان، ایران

4 مربی، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت، دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان، رفسنجان، ایران

doi
چکیده

مقدمه: رشد و شکل­ گیری شخصیت، تحت تأثیر عوامل متعدد ژنتیکی و محیطی است. نحوه رفتار، ریشه در شخصیت دارد بنابراین تعامل والد- فرزند تحت تأثیر شخصیت طرفین قرار می­گیرد. مطالعه حاضر با هدف پیش­بینی ویژگی­های شخصیت فرزندان بر اساس سبک­های فرزندپروری و ارتباط آن با پنج عامل بزرگ شخصیت والدین انجام شد. مواد و روش­ ها: در این مطالعه توصیفی، 296 نفر از دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان در سال 1393 به شیوه تصادفی انتخاب و وارد مطالعه شدند. پرسشنامه­ها به شکل فایل­های الکترونیکی به ایمیل منتخبین ارسال گردید. دانشجویان و والدین آنها، پرسشنامه شخصیت نئو و والدین پرسشنامه فرزندپروری بامریند را نیز تکمیل نمودند. داده­ها با استفاده از آزمون­های آماری تی­مستقل، همبستگی پیرسون و رگرسیون، مورد بررسی قرار گرفت. یافته­ ها: بعد شخصیتی تجربه­گرایی پدران با بعد شخصیتی توافق­پذیری فرزندان ارتباط معنی­دار و معکوس (001/0>p) و با برون­گرایی فرزندان ارتباط معنی­داری (045/0=p) داشت. در میان ابعاد شخصیتی مادران، برون­گرایی مادر با برون­گرایی فرزند (001/0>p)، تجربه­گرایی مادر با تجربه­گرایی فرزند (002/0=p)، توافق­پذیری مادر با برون­گرایی فرزند (006/0=p) و وظیفه­شناسی مادر با برون­گرایی (001/0>p) و توافق­پذیری (008/0=p) فرزند ارتباط معنی­داری داشت. بعد شخصیتی برون­گرایی فرزندان بر اساس سبک فرزندپروری منطقی مادر و بعد شخصیتی وظیفه­شناسی فرزندان بر اساس سبک­های فرزندپروری منطقی و مستبد والدین قابل پیش­بینی بود. نتیجه‌گیری: به نظر می­رسد یکی از عوامل مرتبط با شخصیت فرزندان، الگوهای شخصیت والدین باشد. نتایج چنین مطالعاتی روان­شناسان را در امر آموزش و والدین را در امر رفتار صحیح جهت تربیت بهتر فرزندان برای شکل­گیری شخصیت بهینه در آنها کمک شایانی خواهد نمود.