سنخ‌شناسی اندیشه‌ی سیاسی امام خمینی (ره) درمقایسه با جریان‌های فکری معاصر جهان اسلام

نویسندگان

1 دکتری جامعه‌شناسی دانشگاه تربیت مدرس

2 دانشجوی دکتری جامعه‌شناسی دانشگاه علامه طباطبایی

doi
10.22059/jsr.2013.56267
چکیده

آرا و اندیشه­های «امام خمینی (ره)»، بنیان‌گذار جمهوری اسلامی ایران تأثیر فراوانی در رشد و شکوفایی جامعه‌ی کنونی ایران داشته است. باوجود این‌که ایشان مطالب و مباحث فراوانی در حوزه­های گوناگون فکری ازجمله فقه، عرفان، فلسفه و کلام دارند، اما اندیشه‌ی سیاسی ایشان همواره به‌مثابه یکی از مهم‌ترین منابع یا شاخص شناخت تفکر انقلاب اسلامی، مورد توجه محققان داخلی و خارجی بوده است. ازاین‌رو بررسی و تحلیل اندیشه‌ی سیاسی ایشان به‌عنوان نخستین ولی فقیه و رهبر سیاسی در جهان تشیّع در عصر غیبت، به‌ویژه باعنایت به تحولات سیاسی اخیر در کشورهای اسلامی منطقه حائز اهمیت و اولویت است. در این اثنا، در این نوشتار کوشیده­ایم اندیشه‌ی سیاسی امام را باتوجه به جریان­های فکری معاصر جهان اسلام مورد بازبینی قرار دهیم. در این پژوهش با تکیه بر روش اسنادی و کتابخانه‌ای، دو اثر از آثار گران‌بهای امام (صحیفه‌ی امام و ولایت فقیه) به‌عنوان منابع اصلی اندیشه‌ی سیاسی امام انتخاب گردیده و براساس آن اندیشه‌ی سیاسی ایشان درقالب سنخ‌شناسی «ویلیام شپرد» مورد تحلیل و بررسی قرار گرفته است. نتایج بررسی صورت‌گرفته بیان‌گر این امر است که اندیشه‌ی سیاسی امام خمینی با توجه به جریان­های فکری تشریح‌شده در سنخ‌شناسی شپرد، به جریان «شریعت­گرایی اسلامی» نزدیک­تر و شبیه‌تر از سایر جریان­هاست.