نقد و بررسیِ ترجمۀ کتاب التفضیل بین بلاغتی العرب و العجم

نویسندگان

1 استادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه نیشابور

doi
10.22067/jls.2022.72826.1172
چکیده

رسالۀ التفضیل بین بلاغتی العرب و العجم، از مهم‌ترین رساله‌های بلاغی قرن چهارم هجری است که دکتر سیروس شمیسا، با عنوان برتری بین بلاغت عرب و عجم به فارسی ترجمه کرده و همراه با متن عربی، به‌صورت دوزبانه در اختیار خوانندگان فارسی‌زبان قرار گرفته است. مترجم رساله، مقدمه و تعلیقاتی را نیز بر ترجمۀ خود افزوده که ضمن آن، گاه مطالب مناقشه‌انگیزی مطرح شده است. مهم‌ترین این مطالب، مسالۀ انتساب رسالۀ التفضیل… به ابواحمد عسکری یا خواهرزاده‌اش، ابوهلال عسکری است. مقالۀ حاضر به بررسی ترجمه و مقدمه و تعلیقات مترجم اختصاص یافته و در سه بخش تنظیم شده است: در بخش نخست، استدلال‌های مترجم را به سود انتساب رساله به ابوهلال عسکری به‌تفصیل بررسی می‌کنیم. بخش دوم به بررسی مقدمه و تعلیقات مترجم اختصاص دارد و در بخش پایانی به بررسی ترجمۀ رساله خواهیم پرداخت. ذکر این نکته ضروری است ازآنجاکه ترجمۀ دکتر شمیسا از این متن، ترجمه‌ای روان و قابل‌اتکاست و به‌ندرت خطایی غیرقابل‌اغماض در آن به چشم می‌خورد، تکیۀ اصلی مقالۀ حاضر بر مقدمه و تعلیقات مترجم خواهد بود.