فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بیان مسئله: بنیان‌های نظری توسعۀ ICT، با تمرکز بر مفهوم نامکانی و نازمانی دنبال می‌شوند. با این‌حال نتایج ایت نظریه‌ها، شواهد بسیاری در خصوص بروز تأثیرات متفاوت و متناقض ICTs بر فضا و مکان شهری در بستر شهرها را بیان می‌کند. ازاین‌رو به‌منظور یافتن ماهیت و جهت‌گیری تغییرات ناشی از توسعۀ ICT در شهر، سؤال اصلی مقالۀ حاضر، یافتن مؤلفه‌های اثرگذار بر توسعۀ این نوع فناوری‌ها است. بنابراین سؤال‌های تحقیق به منظور یافتن موارد ذیل تنظیم شده‌اند: 1) مقوله‌های اصلی توسعۀ ICT موثر بر شهر و فضا و مکان شهری؛ 2) مؤلفه‌های تقویت‌کنندۀ توسعۀ ICT 3) مؤلفه‌های محدودکنندۀ توسعۀ ICT 4) چگونگی ارتباط مؤلفه‌ها با مقوله‌ها.هدف: شناسایی عوامل و مؤلفه‌های اثرگذاری ICT بر شهر و فضا و مکان شهری و چگونگی این اثرگذاری و یافتن رابطۀ آن‌ها با مقوله‌ها، به‌منظور سیاست‌گذاری شهری تعیین شده است.روش: این پژوهش با روش کیفی مصاحبه از نخبگان به تعداد 15 نفر از متخصصان رشته‌های شهرسازی، جامعه‌شناسی و جغرافیای شهری تا حصول اشباع نظری، به‌صورت نیمه ساختاریافته، بر اساس پرسشنامه باز، انجام‌شده است.یافته‌ها: حاکی از وجود 6 مقولۀ اصلی (ارزشمندی مکان فیزیکی، مفهوم جدید زمان و مسافت، توسعۀ شهری مطلوب فناوری محور، آزادی فعالیت‌ها از مؤلفه مکانی، جایگزینی فعالیت‌های حضوری، ترافیک مطلوب شهری) مستخرج از ادبیات نظری، و 4 بعد (اجتماعی، سیاسی-اقتصادی، کالبدی و زیرساختی)، 36 مؤلفه اصلی و 121 زیرمؤلفه در قالب دو ویژگی تقویت‌کنندگی (64 مؤلفه) و محدودکنندگی (57 مؤلفه) توسعۀ ICT است. بر این اساس، سیاست‌گذاری منتج از این دو رویکرد، بر نظام شهرسازی شهرها تأثیرگذار است، و به‌طورقطع نظام مدیریت و برنامه‌ریزی شهری شهرهای ایران را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد.نتیجه‌گیری: پژوهش حاضر تلاش می‌کند عوامل، مؤلفه‌ها و سیاست‌های اثرگذار ICT بر فضا و مکان شهری را در دو راستای بازدارندگی و پیشران در قالب ماتریس‌های مفهومی چندگانه که گویای دسته‌بندی آن‌ها است، ارائه دهد.