تبیین رابطة سرمایه اجتماعی و آمادگی برای اقدامات نهادی توسعه اقتصادی در شهر بیرجند
نویسندگان
1 استادیار گروه علوم اجتماعی دانشگاه بیرجند
2 دانشیار گروه جامعهشناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران
doi
10.22059/jsr.2013.56201چکیده
طرح سازۀ چندبُعدی سرمایۀ اجتماعی بیانگر توجه فزاینده به عوامل اجتماعی و نهادی در دهههای اخیر در مطالعات میانرشتهای بوده و مصداق تحول پارادایمیک از متغیرهای سخت به متغیرهای نرم در نظریات اجتماعی است. چارچوب نظری مقاله، رویکردی تلفیقی مشتمل بر نظریۀ فرهنگگرایی و رویکردهای اقتصاد نهادگرا و نهادگرایی اجتماعی است که پارادایمهای مهم در رابطه با سرمایۀ اجتماعی، فرهنگ، نهادها و توسعه هستند و مشتمل بر نظریات ماکس وبر، داگلاس نورث، اولیور ویلیامسون، رابرت پاتنام و نان لین است. این رویکردها مصداق چارچوب نظری مشترک و مرتبطساختن نگاه کلاسیک جامعهشناختی با مکتب جدید نهادگرایی اقتصادی است. این مقاله با رویکرد کمّی، به روش پیمایشی تهیه شده و با بهرهگیری از دادههای کمّی و با ابزار پرسشنامه انجام شده است. همچنین براساس مفاهیم عمدۀ این دو رویکرد و مطابق با جامعۀ آماری مورد مطالعه، شاخصهایی تدوین و بهکار بسته شده است. با استفاد از فرمول کوکران چهارصد نفر از مردم بیرجند بهعنوان نمونه انتخاب شده، سپس بهشیوۀ نمونهگیری خوشهای چندمرحلهای، افراد واقع در سنین بین ۱۵تا۶۴ سال مورد مصاحبه قرار گرفتند. نتایج بهدستآمده نشان میدهد که پتانسیل بسیار بالایی از سرمایۀ اجتماعی و آمادگی برای اقدامات نهادی درجهت توسعۀ اقتصادی وجود دارد. رابطۀ سرمایۀ اجتماعی و مؤلفههایش اعتماد پیوند بینفردی، اعتماد اجتماعی، انسجام، مشارکت و حمایت اجتماعی با اقدامات نهادی برای توسعۀ اقتصادی در بیرجند ازطریق نرمافزار آماری SPSS و با استفاده از آمارههای تحلیل واریانس ضریب همبستگی آزمون شده است. نتایج نشان میدهد که تمامی این روابط معنیدار و مستقیم است. سرانجام، در مرحلۀ نهایی بهمنظور آزمون مدل تحقیق از دو آماره استفاده شده است: ابتدا رگرسیون چندمتغیره مورد استفاده قرار گرفته، سپس تحلیل مسیر برای دستیابی به رابطۀ علّی موجود در مدل بهکار گرفته شده است.
