فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

  این پژوهش با هدف بررسی شاخص‎‎های بهره‎وری و انرژی محصولات برنج، گندم، ذرت علوفه‎ای، ذرت دانه‎ای و مرکبات در دشت تجن در سال زراعی 02-1401 انجام شد. نمونه­گیری بر اساس 300 پرسشنامه طرح‌شده انجام گردید و اطلاعات جمع‌آوری‌شده شامل نفر- روز نیروی انسانی، ساعات کاری استفاده از ماشین‎آلات، مصرف سوخت ماشین‎آلات، مقدار مصرف کودهای نیتروژن، فسفات، پتاسیم، مقدار مصرف انواع سموم شیمیایی شامل علف­کش، قارچ­کش و حشره‎کش، مقدار آب مصرفی، مقدار بذر مصرفی و مقدار تولید بود. نتایج نشان داد که بیشترین میزان انرژی در دشت تجن در بخش انرژی ورودی برای محصول برنج (593256 مگاژول در هکتار)، انرژی خروجی برای محصول ذرت علوفه‎ای (141795 مگاژول در هکتار)، انرژی خالص برای محصول ذرت علوفه‎ای (110758/53مگاژول در هکتار) و بهره‎وری انرژی نیز برای محصول ذرت علوفه‎ای (1/1 کیلوگرم بر مگاژول) بوده است. همچنین، در بین تمامی محصولات، به ترتیب چهار نهاده آب مصرفی، کود نیتروژن، ماشین‎آلات و سوخت بیشترین میزان مصرف انرژی را به خود اختصاص دادند. نتایج حاصل از بررسی وضعیت بهره‎وری فیزیکی آب نشان داد که بیشترین میزان بهره‎وری در دشت تجن مربوط به ذرت علوفه‎ای و مرکبات (6/3 و 5/3 کیلوگرم بر مترمکعب) و کمترین میزان بهره‎وری مربوط به برنج (0/5 کیلوگرم بر مترمکعب) است. همچنین میزان بهره‎وری آب محصول گندم و ذرت دانه‎ای به ترتیب برابر با 2/6 و 1/8 کیلوگرم بر مترمکعب به دست آمد. به‌طورکلی، برای افزایش بهره‎وری زمین­های کشاورزی و محصولات از لحاظ شاخص­های بهره­وری و انرژی، باید از کشت گیاهان با عملکرد مناسب، بیشترین میزان بهره­وری، و کمترین میزان مصرف نهاده­ها استفاده کرد. در میان محصولات مورد پژوهش، ذرت علوفه­ای به دلیل تأثیر بسیار زیاد در تأمین امنیت غذایی و کاهش نیاز به واردات نهاده‎های مصرفی دام و طیور، برای افزایش سطح زیر کشت شرایط مناسب­تری نسبت به دیگر محصولات داشت.