بررسی تأثیر روش آبیاری قطره‌ای و شیاری بر شبیه‌سازی عملکرد چغندرقند با استفاده از مدل AquaCrop

نویسندگان

1 استادیار، گروه علوم و مهندسی خاک -دانشکده کشاورزی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران. گروه پژوهشی خشکسالی و تغییر اقلیم، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران.

2 دانش‌آموخته کارشناس ارشد آبیاری و زهکشی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران.

3 دانشیار، گروه علوم و مهندسی آب-دانشکده کشاورزی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران. گروه پژوهشی خشکسالی و تغییر اقلیم، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران.

4 دانش آموخته کارشناس ارشد آبیاری وزهکشی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران

doi
10.22092/jwra.2023.363461.1007
چکیده

استفاده صحیح و بهینه از منابع آب و مدیریت علمی آن‌ها امری بسیار حیاتی بوده و ازاین‌رو انتخاب روش مناسب آبیاری می‌تواند در صرفه‌جویی آب در بخش کشاورزی کمک شایانی نماید. در این پژوهش تأثیر انتخاب روش آبیاری مناسب بر شبیه‌سازی­ عملکرد محصول چغندرقند با استفاده از مدل AquaCrop بررسی شد. به­این منظور، تأثیر دو روش‌ آبیاری قطره­‎ای (تیپ) و شیاری و سه سطح آبیاری (50%، 75% و 100% نیاز آبی گیاه) بر عملکرد گیاه چغندرقند در منطقه سرایان-آیسک بررسی شد. این پژوهش به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با چهار تکرار در سال زراعی 1401-1400 انجام شد. نتایج نشان داد که اثر روش آبیاری بر روی قطر برگ، طول برگ، وزن برگ‌ها، قطر غده، طول غده و وزن غده چغندرقند معنی‎دار بود. برای هر صفت، تأثیر آبیاری قطره­ای نسبت به آبیاری شیاری افزایش معنی‌داری داشت و در نهایت برتری روش آبیاری قطره­ای نسبت به شیاری مشاهده شد. سپس عملکرد دانه و بیوماس با استفاده از مدل AquaCrop شبیه­سازی شد و مقادیر شبیه‌سازی‌شده با استفاده از داده‌های مشاهداتی واسنجی و صحت‌سنجی شد. واسنجی با استفاده از تکرارهای دو سطح تنش 100% و 50% و صحت‌سنجی با استفاده از تعداد تکرار سطح تنش 75% و همچنین سطح تنش 100% در سال زراعی 1401 انجام شد. ضرایب انحراف جذر میانگین مربعات (RMSE)، NRMSE، RD و R2 حاصل از مقادیر واسنجی مدل نشان داد که مقادیر شبیه‌سازی‌شده و مقادیرصحت‌سنجی به یکدیگر نزدیک می­باشند و این مقادیر در آبیاری قطره­ای نسبت به آبیاری شیاری دقت بیشتری دارد. همچنین مقادیر صحت‌سنجی دو روش آبیاری نیز نشان‌دهنده توانایی مدل AquaCrop در شبیه­سازی عملکرد دانه و زی­توده(بیوماس) است.

کلیدواژه‌ها