تبیین جامعه‏ شناختی گرایش زنان به دست‏فروشی (مطالعة موردی زنان دست‏فروش در مترو)

نویسندگان

1 دانشیار گروه جامعه‌شناسی دانشکدۀ علوم اجتماعی دانشگاه تهران

2 کارشناس ارشد پژوهش علوم اجتماعی دانشگاه تهران

doi
10.22059/jsr.2012.56174
چکیده

اگرچهامروزه بسیاری از موانع رسمیکه زنان را مورد تبعیض قرار می‌داد، مرتفع شده است و زنان، در بسیاری از عرصه‌های اجتماعی، ازجمله موقعیت‌های کاری مختلف مشغول فعالیت می‌باشند، اما نشانه‌های زیادی وجود دارد که موقعیت فروتر زنان را در جامعه آشکار می‌سازد. حضور زنان در مشاغل سطح پایین یا کم‌درآمد و بی‌ارزش شمردن کار زنان، همه از مواردی هستند که الگوهای عمیق مناسبات جنسیتی را در جامعۀ ما آشکار می‌سازد. مقالۀ حاضر که مبتنی‌بر یک پژوهش کیفی است، سعی دارد تا با استفاده از نتایج حاصل از مشاهده و مصاحبه‌های عمیق که با 30 زن دست‌فروش مترو انجام شده است، تجربۀ زیستۀ آن‌ها را آشکار سازد و موضوع دست‌فروشی و علل گرایش زنان به این پدیده را از دید آن‌ها بازگو کند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که نیاز مالی، فضای زنانه، انعطاف‌پذیری شغلی و درآمد مناسب، ازجمله عواملی است که زنان را به‌سوی دست‌فروشی سوق می‌دهد. ازطرفی، با توجه به نتایج تحقیق، امکان شناسایی و دسته‌بندی زنان دست‌فروش در پنج گروه سرپرستان، همیاران، تفنن‌جویان، مجرمان و عادت‌گرایان وجود دارد. اگرچه دسته‌های شناسایی‌شده، در نوع کار که همان دست‌فروشی است، مشترک می‌باشند، اما انگیزه‌های آن‌ها برحسب سه مفهوم نیاز و عادت و لذت می‌تواند متفاوت باشد.