فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تأمین امنیت غذایی از رسالت­‌های فعالیت کشاورزی بوده و گاه تحقق آن مستلزم به‌­کارگیری نهاده­‌های بیشتر است. با توجه به منابع محدود برای تولیدات کشاورزی، به‌منظور دستیابی به اهداف مهم، باید بهینه‌­سازی مصرف این‏گونه منابع مد نظر قرار گیرد. هدف مطالعه حاضر معرفی یک مدل برنامه­‌ریزی آرمانی به‌‏منظور تخصیص بهینه اراضی زراعی به محصولات منتخب در راستای بهبود امنیت غذایی در بخش رودپی شهرستان ساری بود. آرمان­‌های مد نظر نیز افزایش سود، کاهش مصرف کود، افزایش تولید کالری و مواد مغذی، افزایش تولید کل و افزایش تولید روغن را شامل می‏‌شد. همچنین، داده­‌های مورد نیاز مربوط به سال زراعی 1401-1400 بود. نتایج پژوهش نشان داد که با در نظر گرفتن تمام آرمان‌های یادشده، با بهره‌‏گیری از یک مدل برنامه‌­ریزی آرمانی، در مقایسه با الگوی کشت کنونی، سطح کشت شلتوک شیرودی کاهش و اما سطح کشت شلتوک طارم، گندم، کلزا و سویا افزایش می­‌یابد؛ با این همه، مقایسه الگوی کشت بهینه در سناریوهای مورد بررسی با الگوی کشت کنونی نشان داد که الگوی کشت بهینه به الگوی کشت کنونی نزدیک است. این نتیجه بیشتر از جنبه مصرف کود و دستیابی به سود بوده، به‏‌گونه‏‌ای که با به‏‌کارگیری الگوی کشت پیشنهادی، مصرف کود تا یک درصد کاهش و سود حداکثر تا دو درصد افزایش یافته است. به دیگر سخن، می­‌توان گفت که به لحاظ اقتصادی، الگوی کشت اجرایی کشاورزان در منطقه تقریباً مناسب بوده و تغییرات الگوی کشت بهینه احتمالاً به‌‏دلیل لحاظ آرمان­‌های تولید روغن و کالری است، به‏‌گونه‏‌ای که الگوی کشت پیشنهادی به افزایش هشت درصدی تولید روغن و افزایش حدود سه درصدی تولید کالری می­‌انجامد. با توجه به نتایج تحقیق حاضر، پیروی از الگوی کشت پیشنهادی می­‌تواند به بهبود امنیت غذایی کمک کند. از این‌‏رو، پیشنهاد می‌­شود که نهادهای مربوط، با اتخاذ سیاست­‌ها و اعطای مشوق­‌های مناسب و نیز ارائه آموزش‌­های لازم به کشاورزان، الگوی بهینه پژوهش حاضر را در منطقه مورد مطالعه ترویج دهند..