فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تغییر اقلیم به‌عنوان یکی از چالش‌های اساسی قرن حاضر، تأثیرات قابل‌توجهی شامل کاهش بارندگی، افزایش دما و وقوع پدیده‌های اقلیمی شدید بر بخش کشاورزی، به‌ویژه در مناطق خشک و نیمه‌خشک، گذاشته است. سنجد به عنوان یک گونه گیاهی ارزشمند، مقاومت قابل توجهی نسبت به تنش‌های آبی از جمله خشکسالی نشان می‌دهد. این مطالعه با هدف بررسی سازگاری سنجد در شرایط تنش آبی و ارزیابی اقتصادی پتانسیل آن به عنوان یک گیاه مقاوم به خشکسالی در منطقۀ خشک و نیمه‌خشک به نام دشت همدان - بهار انجام شده است. در وهلۀ اول به پیش‌نگری تغییرات آینده اقلیمی و سپس اثرات اقتصادی این تغییرات بر الگوی کشت و عملکرد محصولات زراعی و گیاه سنجد شبیه‌سازی شده است. نتایج حاصل از پیش‌نگری اقلیمی حاکی از آن است که دشت مورد مطالعه در آینده با کاهش بارندگی و افزایش دما مواجه خواهد شد. این تغییرات اقلیمی تأثیرات متناقضی بر عملکرد محصولات زراعی خواهد داشت؛ به طوری که عملکرد سنجد در همه سناریوهای اقلیمی مورد بررسی، به میزان 4 تا 7 درصد افزایش خواهد یافت. در مقابل، سایر محصولات زراعی منطقه تحت تأثیر منفی این تغییرات قرار خواهند گرفت. بر اساس تحلیل‌های اقتصادی دشت مورد مطالعه، افزایش عملکرد سنجد موجب گسترش 21 هکتاری سطح زیر کشت این محصول و در نتیجه، افزایش 2/3 میلیارد تومانی سوددهی بخش کشاورزی خواهد شد. توسعه کشت سنجد در شرایط کم‌آبی و گرمایش جهانی می‌تواند به‌عنوان یک راهکار سازگار با اقلیم، به بهبود بهره‌وری آب، افزایش درآمد کشاورزان و پایداری سیستم‌های کشاورزی در منطقه کمک شایانی کند.