بررسی اثر معرفی ژن‌های lc و fas بر اندام‌های گل در پس‌زمینه ژنتیکی گوجه فرنگی گیلاسی از طریق اینترگرسیون

نویسندگان

1 گروه تولید و ژنتیک گیاهی - دانشکده کشاورزی- دانشگاه شهید باهنر کرمان-کرمان- ایران

2 گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی ، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران.

3 گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران.

doi
10.22103/jab.2024.22914.1550
چکیده

هدف: گوجه فرنگی (lycopersicum L. Solanum)‏ دارای دو واریته گیاهشناسی cerasiforme و lycopersicum است. طی فرآیند اهلی سازی تغییر در برخی ژن‌های کلیدی ویژگی‌های اندام گل را در این گیاه تغییر داده و به اعتقاد بسیاری از محققان موجب ایجاد واریته lycopersicum از واریته گیلاسی (S. lycopersicum var cerasiforme) شده است. هدف این مطالعه انتقال ژن‌های lc و fas به پس زمینه ژنتیکی گوجه فرنگی گیلاسی و بررسی تأثیر این دو مکان ژنی بر ویژگی‌های اندام‌های گل است.مواد و روش‌ها: در این بررسی ژن‌های lc و fas از لاین p-22 از طریق تلاقی برگشتی به کمک نشانگر به لاین گوجه فرنگی گیلاسی با نام لاین p-33 انتقال داده شد. گزینش در هر نسل تلاقی برگشتی با استفاده از نشانگر‌های مولکولی اختصاصی برای آلل‌های اهلی جهش‌یافته انجام شد. تلاقی برگشتی تا نسل BC3F1 ادامه یافت. از خودگشنی این نسل BC3F2 تولید و لاین‌های ایزوژن نزدیک (NILs) هموزیگوت برای بررسی اثرات ژن‌های lc و fas در زمینه ژنتیکی لاین p-33، ایجاد گردید. سپس بررسی صفات گل شامل تعداد گلبرگ،کاسبرگ، پرچم، قطر میوه اولیه و تعداد حجره انجام شد.نتایج: نتایج نشان داد که ژن‌ fas بر صفات تعداد کاسبرگ، گلبرگ و پرچم در سطح 5 درصد و صفات تعداد حجره و قطر میوه اولیه در سطح یک درصد تأثیر معنی‌داری داشتند. به طوری که تعداد کاسبرگ‌ها، گلبرگ‌ها و پرچم‌ها در ایزوژن‌های حاوی fas نسبت به لاین p-33 به ترتیب 28/31، 79/36 و 48/40 درصد افزایش نشان دادند. تعداد حجره‌ها در ایزوژن‌های حاوی lc و fas نسبت به لاین p-33 به ترتیب افزایش 88/37 و 64/47 درصدی داشتند. علاوه بر این قطر میوه اولیه نیز در ایزوژن‌های حاوی lc و fas نسبت به لاین p-33 به ترتیب با 91/14 و 81/11 درصد افزایش همراه بود. همچنین اثر مکان‌های ژنی lc و fas بر ابعاد گل معنی‌دار بود و افزایش قابل توجهی در NILهای حامل ژن lc و fas نسبت به لاین p-33 مشاهده شد.نتیجه‌گیری: نتایج این پژوهش مؤید نقش چشمگیر دو مکان ژنی lc و fas بر ویژگی‌های اندام زایشی گوجه فرنگی گیلاسی بود. همچنین نشان داد که این دو ژن نقش کلیدی در پدید آمدن واریته S. lycopersicum var. lycopersicum از واریته S. lycopersicum var. cerasiforme داشتند.