بازشناسی جایگاه عوامل فرهنگی در بازآفرینی محله‌های قدیمی و تاریخی شهرها (نمونه موردی محله پای توپ بجنورد)

نویسندگان

1 استادیار و عضو هئیت علمی گروه شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز

2 دانشگاه هنر اسلامی تبریز

doi
10.22124/upk.2021.16370.1456
چکیده

بیان مسأله: بافت های تاریخی به عنوان میراثی ارزشمند و معرف هویت شهر، امروزه با مسائل متعددی مواجه هستند. بی‏توجهی به زمینه فرهنگی، اجتماعی و تاریخی در مداخلات معاصر یکی از مهم‏ترین مسائل پیش‏روی این بافت‏. درنتیجه اندیشیدن به ابعاد گوناگون اجتماعی، فرهنگی و هویتی در محله‏های تاریخی و قدیمی پیش از هر نوع مداخله و یافتن پیوندی مناسب میان این ابعاد و ابعاد کالبدی و فضایی امری ضروریست.هدف: هدف این پژوهش نیز در همین راستا، بازشناسی جایگاه عوامل فرهنگی در بازآفرینی محله‏های قدیمی و تاریخی شهرها است.روش: این پژوهش به روش توصیفی-تحلیلی انجام گرفته‏ و در جمع‏آوری اطلاعات از روش کتابخانه‏ای و برداشت‏های میدانی استفاده شده‏است.یافته‌ها: در این پژوهش پس از به دست‏آوردن دانش نظری مورد نیاز از مطالعه‏ی مبانی نظری و تدوین اصول و انگاره‏های فرهنگی و ابعاد مختلف بازآفرینی فرهنگ-مبنا، و مطالعه‏ی تجارب پیشین مرتبط، مصادیق آن ها را در نمونه‏ی مورد مطالعه‏ی خود شناسایی نمودیم. در این راستا نیز از تدوین تعداد 30 پرسشنامه‏‏ برای شهروندان در محدوده‏ی مورد مطالعه استفاده کردیم. اطلاعات حاصل از پرسشنامه‏ها در SPSS تحلیل گردید. همچنین بخشی از پتانسیل‏های فرهنگی موجود در نمونه موردی، از این پرسشنامه‏ها استخراج گردید.نتیجه‌گیری: بدین ترتیب نحوه‏ی استخراج و به‏کار بردن این اصول و انگاره‏های فرهنگی در بازآفرینی در یک نمونه‏ی عینی از جامعه‏ی چند-فرهنگی را تدوین نمودیم. در نهایت با توجه به مفاهیم استخراج شده از ابعاد مختلف فرهنگ و شناختن جایگاه آن در بازآفرینی محله‏های تاریخی و قدیمی، همچنین معرفی مصادیق آن در نمونه‏ی موردی، راهبردها و چگونگی تحقق عوامل فرهنگ در بازآفرینی را تبیین نمودیم.