تحلیل دگردیسی فضاهای شهری بافت تاریخی - فرهنگی کلانشهر تبریز با رویکرد معاصرسازی با تأکید بر حفظ هویت تاریخی
نویسندگان
1 استادیار گروه شهرسازی، دانشکده هنرومعماری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران
2 دانشجوی دکتری شهرسازی، دانشکده هنرومعماری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران
3 استادگروه برنامه ریزی شهری، دانشکده جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه تبریز، ایران
doi
10.22124/upk.2021.17749.1574چکیده
بیان مساله: آنچه معاصرسازی بافتهای تاریخی شهرها را در فرایند دگردیسی شهری ضروری میکند، دگرگونیهای شهری هستند که معمولاً اثرات ناگواری بر بافت تاریخی شهرها در طی زمان وارد میکنند و قاعدتاً دلیل مجابکننده بهکارگیری رهیافت معاصر سازی عکسالعمل در قِبل دگرگونیها شهری میباشد، بافت تاریخی شهر تبریز که نماد هویت چند هزارساله آن است، در دوران معاصر از یکسو با پیدایش نیازها و عملکردهای جدید و از سوی دیگر با پیدایش تمنایی برای دگرگونیها، هویت و کارکرد فضاهای تاریخی آن دچار دگرگونی اساسی شده است.هدف: این پژوهش، نقش مؤلفههای معاصرسازی را در جریان دگردیسی شهری در عرصه بافت تاریخی- فرهنگی شهر، با تأکید بر حفظ هویت مورد تحلیل قرار میدهد.روش: روش تحقیق پژوهش حاضر، تحلیلی- توصیفی است. تحلیل دادهها با استفاده از آزمونهای گالموگراف اسمیرونف و دوربین- واتسون انجام گرفت. جهت رتبهبندی مؤلفهها از تحلیل رنکینگ و الماس بر اساس روش پرامتی بهره گرفته شد.یافته ها و نتیجه گیری: نتایج پژوهش حاضر نشانگر آن است که تمام مؤلفههای در نظر گرفتهشده، در ارتباط تنگاتنگ باهم، اما با ضریب تأثیر متفاوت از هم در معاصرسازی بافت تاریخی کلانشهر تبریز دخالت دارند و مؤلفه کالبدی و اقتصادی در اولویت بالایی نسبت به بقیه مؤلفهها قرارگرفته است. با توجه به تجارب برگرفته از انجام این پژوهش، بررسی موانع معاصرسازی بافتهای تاریخی، ایجاد عملکردهای نسبتاً فعال در بافت ازجمله راهکارهای پیشنهادی میباشد.کلید واژه ها: دگردیسی، معاصرسازی، بافت تاریخی- فرهنگی، هویت، کلانشهر تبریزنکات برجسته:با توجه به خلاء های مطالعاتی خصوصاً در زمینة دگردیسی فضاهای شهری بافت های تاریخی با رویکرد معاصرسازی، ضرورت چنین مطالعاتی جهت راهبردهای کالبدی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی در فضاهای شهری معاصر اهمیت می یابد.دگردیسی شهری باعث ایجاد تفاوت های ماهوی در شکل و ماهیت فضاهای شهری می شود. عدم درک این مفهوم، سبب می شود که برنامه ریزی انسجام فکری مطلوب نداشته باشد.