تحلیل کاربست رویکرد انتقال حق توسعه (TDR) جهت حفاظت از بافت‌های تاریخی (مطالعه موردی: بافت تاریخی شهر ارومیه)

نویسندگان

1 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد برنامه‌ریزی شهری، گروه شهرسازی، دانشکده معماری، شهرسازی و هنر، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

2 استادیار گروه شهرسازی، دانشکده معماری، شهرسازی و هنر، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران.

doi
10.22124/upk.2021.16817.1494
چکیده

بیان مسئله: بافت‌های تاریخی از اجزاء و بخش‌های اصلی و مهم شهرها هستند که دارای ارزش‌های منحصربه‌فرد تاریخی و فرهنگی می‌باشند. امروزه شهرها شاهد از بین رفتن این میراث ارزشمند از طریق ساخت‌وسازهای بی‌رویه و بدون ملاحظه ارزش‌های فرهنگی و تاریخی هستند. به‌منظور جلوگیری از بین رفتن این بافت‌ها به‌کارگیری یک روش مؤثر و کاربردی ضروری است.هدف: هدف اصلی تحقیق حاضر تحلیل و بررسی سازوکار رویکرد انتقال حق توسعه (TDR) به‌عنوان یک روش حفاظتی و امکان‌سنجی کاربست آن جهت حفاظت از بافت تاریخی شهر ارومیه است.روش: پژوهش ازنظر هدف، پژوهشی کاربردی و ازنظر ماهیت و روش نیز پژوهشی توصیفی– تحلیلی است. مبانی نظری تحقیق از طریق مطالعات اسنادی-کتابخانه‌ای به‌دست‌آمده و جهت بررسی محدوده موردمطالعه، ابتدا معیارهای تعیین پهنه‌های ارسال (حفاظت) و دریافت (توسعه) استخراج و با استفاده از روش دلفی و AHP، اهمیت معیارها مشخص‌شده سپس با استفاده از نرم‌افزار GIS، پهنه‌های ارسال و دریافت تعیین و اولویت‌بندی شده‌اند. پس‌ازآن با تدوین و طراحی مدل برنامه انتقال حق توسعه به برنامه‌ریزی در پهنه‌های تعیین‌شده پرداخته‌شده است.یافته‌ها و نتیجه ­گیری: نتایج تحقیق حاکی از آن است که رویکرد انتقال حق توسعه با شناسایی پهنه‌های مستعد توسعه در سرتاسر شهر ارومیه و انتقال حق توسعه مالکان بافت تاریخی به این مناطق و در صورت رعایت تراکم ساختمانی پایه 120 درصد و نسبت حق توسعه 20 به 80 درصد، قابلیت اجرایی و محافظت از بافت تاریخی شهر ارومیه را خواهد داشت و یک روش مطمئن جهت حفاظت از این بافت است.