تأثیر مؤلفه های کالبدی تبلیغات شهری در آلودگی بصری منظر شهری

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری شهرسازی، واحد شهر قدس، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 استادیار، گروه شهرسازی، واحد شهر قدس دانشگاه آزاد اسلامی، تهران،‌ ایران

3 دانشیار گروه شهرسازی، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران

doi
10.22124/upk.2021.18757.1608
چکیده

بیان مسئله: از چالش‌های کنونی حیات کلانشهرها، وجود آلودگی‌های بصری ناشی از تبلیغات شهری در کنار سایر آلودگی‌های زیست‌محیطی است که به نظر همگام با رشد و گسترش شهرها، بر دامنه آن افزوده می­شود. امروزه تبلیغات شهری یکی از سرویس­های موردنیاز شهرهاست و درصورتی‌که طراحی و چیدمان مناسبی در فضای شهری نداشته باشد، می­تواند کیفیت سیما و منظر شهری را تحت تأثیر قرار داده و طیفی از وضعیت آلودگی بصری را در منظر شهری ایجاد کنند.هدف: پژوهش باهدف اصلی کاهش آلودگی بصری ناشی از تبلیغات شهری از سیما و منظر شهری و همچنین رتبه‌بندی تأثیر مؤلفه‌ها و شاخص‌های کالبدی تبلیغات شهری در ایجاد آلودگی بصری در منظر شهری و ارائه راهکارهایی برای کاهش این آلودگی‌ها در کلانشهر تهران است.روش: پژوهش مبتنی بر روش کمی پیمایش و ابزار پرسشنامه در حوزه شاخص‌های کالبدی تبلیغات شهری شامل شاخص‌های طراحی، مکان‌یابی سازه تبلیغات شهری و طراحی گرافیکی پیام تبلیغاتی است. پس از اعتبار و پایایی سنجی شاخص‌ها و گویه‌ها، از 399 نفر از شهروندان تهرانی به‌عنوان نمونه‌ی پژوهش اجراشده و نتایج پرسشنامه در مدل معادلات ساختاری (SEM) تحلیل‌شده و تأثیر هریک از آن‌ها در آلودگی بصری رتبه‌بندی شده‌اند.یافته‌ها:یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که مهم‌ترین شاخص‌های کالبدی تبلیغات شهری زمینه‌ساز آلودگی بصری، به ترتیب مکان گزینی سازه تبلیغاتی، طراحی سازه و طراحی گرافیکی پیام تبلیغاتی هستند. همچنین مهم‌ترین زیرشاخص‌های هریک از شاخص‌ها نیز بدین ترتیب می‌باشند: در شاخص مکان‌گزینی سازه‌ها به ترتیب تراکم سازه‌ها، عدم هم‌ترازی تابلوهای صنفی، مسدود شدن چشم‌اندازهای طبیعی و خوانایی تابلوهای راهنمای شهری، در شاخص طراحی سازه، شکل، سامانه نورپردازی و ارتفاع سازه و در شاخص طراحی پیام گرافیکی نیز تعداد کلمات، اختصار و تصاویر طرح گرافیکی مهم‌ترین عوامل هستند.