فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مؤسسه تحقیقات خاک و آب، سامانه "نیاز آب" را برای برآورد و تعیین نیاز آبی، آب مصرفی و برنامه‌ریزی آبیاری گیاهان زراعی و باغی در سطح منطقه، شهرستان و دشت­های کشور ارائه نموده است. پژوهش حاضر به­منظور استفاده از سامانه نیاز آب (شامل روش­های تافته، پاسکوئله و ریس) در تعیین مقدار آب مصرفی واقعی گیاه سویا رقم ویلیامز بر اساس حل معکوس تابع عملکرد انجام شد. تیمارهای کودی آزمایشی شامل بدون کود و مصرف 150 کیلوگرم نیتروژن در هکتار با تیمار­های مختلف آبیاری شامل 100%، 80%، 60% و 40% نیاز آبی بود که به­صورت اسپلیت پلات و در قالب طرح بلوک کامل تصادفی در سه تکرار در شهرستان حاجی­آباد، واقع در استان هرمزگان در سال­های زراعی 1399 و 1400 اجرا گردید. مقادیر برآورد شده توسط سامانه و اندازه­گیری شده نشان داد که میانگین خطای نسبی در میزان تبخیر و تعرق، در روش­های تافته، پاسکوئله و ریس در سال اول به­ترتیب 7/49%، 0/50-% و 9/14% و در سال دوم به­ترتیب 6/47%، 1/29-% و 9/06% بود. میانگین خطای نسبی در بهره­وری فیزیکی آب در روش­های مذکور در سال اول به­ترتیب 8/23-%، 0/73-% و 10/08-% و در سال دوم به­ترتیب 7/10-%، 0/58% و 10/07-% را نشان داد. ریشه میانگین مربعات خطا (RMSE) در روش­های تافته، پاسکوئله و ریس به­ترتیب 43، 35 و 49 میلی­متر و ریشه میانگین مربعات خطای نرمال (RMSEn) به­ترتیب0/093%، 0/076% و 0/105% بود. به­طور کلی و با توجه به­نتایج آماری، سامانه نیاز آب، مقدار آب آبیاری و میزان تبخیر و تعرق را با تقریب مناسبی برآورد نمود و می­توان از آن در تخمین آب مصرفی در منطقه مورد مطالعه استفاده نمود.