نقش و جایگاه ارزش و قابلیتهای فرهنگی تاریخی در قوانین و سیاستگذاری حفاظت شهری در ایران
نویسندگان
1 استاد، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنراسلامی، تبریز، ایران
2 استادیار گروه هنر و معماری، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
doi
10.22124/upk.2021.17682.1571چکیده
بیان مسئله: تا پیش از مشروطه، گسترش و حفاظت در شهرهای ایران روندی سنتی و آیینی داشت و امور مربوط به آنها، بر اساس اصول بر آمده از تجربه بودند، ولی با شروع حرکتهای اصلاحی، نگرش به شهر تغییر کرد؛ شکلگیری مجلس شورای ملی و تصویب قانون بلدیه نقطه عطفی در مفهوم جدید از شهر محسوب میگردد؛ در تعریف جدید، قوانین از ابزارهای مهم شهری میباشد و بهعنوان بازوی حمایتی برای توسعه و حفاظت از شهر عمل میکند. به نظر میرسد شکلگیری قانون در شهرهای ایران تا حدودی توانسته است کاستیهای چندی را برطرف نماید، ولی تطبیق آنها با ارزشهای فرهنگی–تاریخی نشان میدهد عملیاتی کردن قوانین مذکور، در موارد بسیاری همسو و هم جهت با ارزشهای فرهنگی تاریخی نبودهاند.هدف: هدف از پژوهش حاضر بررسی این مسئله است که تصویب قوانین و مقررات مذکور تا چه اندازه در راستای ارزشهای فرهنگی–تاریخی بوده و آیا تصویب آنها توانسته است ارزشهای توسعهای و فرهنگی را در کالبد شهر متجلی سازند؟روش: پژوهش جاری از نوع پژوهشهای بنیادی-نظری میباشد و روش تحقیق، تفسیری-تاریخی است که تحلیلها و استدلالهای کیفی برای نتیجهگیری استفاده شده است.یافتهها: در این پژوهش ابتدا قوانین و سیاستگذارهای مصوب در زمینه حفاظت شهری مطالعه گردید و با ارزشها و قابلیتهای فرهنگی تاریخی بهدست آمده تطبیق داده شد و نقشی که ارزشهای فرهنگی تاریخی در دورهها و رویکردهای مختلف مداخله شهری داشته است؛ مشخص گردید.نتیجه گیری: یافتههای پژوهش نشان میدهد که لازم است اولاً بین بافت تاریخی فرهنگی و سایر بافتهای شهری قدیم یا کهن، تفاوت وجود داشته باشد و ثانیاً قوانین و مقررات مداخله در بافتهای با ارزش مبتنی بر ارزشها و برای متجلی ساختن ارزشها در زمان حال باید طراحی و تدوین گردد و ثالثاً متناسب با نیازهای روز هر جامعه قوانین و مقررات مداخله مورد بازبینی قرار گیرند.