مطالعه تنوع ژنتیکی جمعیتهای Triticum boeoticum تحت شرایط عادی و تنش کم آبی
نویسندگان
1 استادیار گروه بهنژادی و بیوتکنولوژی دانشگاه تبریز
2 استاد گروه اکوفیزیولوژی گیاهی دانشگاه تبریز
3 استاد گروه بهنژادی و بیوتکنولوژی دانشگاه تبریز
4 دانشجوی کارشناسی ارشد اصلاح نباتات دانشگاه تبریز
5 استادیار گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشگاه ایلام
6 دانشجوی کارشناسی ارشد اصلاح نباتات دانشگاه تبریز
doi
چکیده
به منظور مطالعه تنوع ژنتیکیبرخی از صفات زراعی و فیزیولوژیک و بررسی اثر تنش کم آبی روی آنها در 34 جمعیت از گونه Triticum boeoticumآزمایشی به صورت کرتهای خرد شده بر پایه بلوکهای کامل تصادفی در سه تکرار با در نظر گرفتن شرایط واجد و بدون تنش کم آبی در کرتهای اصلی و جمعیتها در کرتهای فرعی در ایستگاه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز طی سال زراعی 90-1389 انجام شد. نتایج تجزیه واریانس بیانگر تفاوت معنیدار بین جمعیتها در تمام صفات مورد بررسی و وجود تنوع ژنتیکی بین جمعیتها بود. عملکرد دانه و طول × عرض دومین برگ زیر سنبله در هر دو شرایط دارای بالاترین ضریب تنوع فنوتیپی و روز تا رسیدگی فیزیولوژیک دارای پایینترین ضریب تنوع فنوتیپی بودند. محاسبه ضرایب همبستگی بین صفات و انجام رگرسیون گام به گام در هر دو شرایط واجد و فاقد تنش نشان داد که طول × عرض دومین برگ زیر سنبله و ارتفاع بوته رابطه مثبتی با عملکرد دانه دارند. علاوه بر این، در شرایط بدون تنش شاخص کلروفیل نیز به مدل رگرسیونی وارد شد. در تجزیه خوشهای برای شرایط تنش کم آبی، پنج خوشه به دست آمد و جمعیتهای 114، 118، 176 و 216 با داشتن بیشترین شاخص کلروفیل و عملکرد دانه به عنوان جمعیتهای بهتر شناسایی شدند. نتایج تجزیه خوشهای در محیط بدون تنش به سه خوشه منجر شد و جمعیتهای 3، 10، 12، 52، 120، 127، 257، 277، 320 و 485 از گروه دوم، دارای بیشترین عملکرد دانه، شاخص کلروفیل برگ و طول × عرض دومین برگ زیر سنبله بودند.