فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پیرامتن، زمینۀ ورود به متن و اولین صحنۀ مواجهۀ خواننده با اثر ادبی است. مواردی نظیر نام نویسنده یا خالق اثر، عنوان اثر، جلد اثر، انتشارات، مقدمه و …، در ابتدای ورود به هر متن، باعث می‌‌شود نگاه مخاطب در شناخت اثر، منحصر به موضوعات خاصی گردد. یکی از مهم‌‌ترین معیارهای پیرامتنی در اثر ادبی، عنوان اثر است. تأثیر عنوان بر شناخت مخاطب از معنا و مفهوم اثر، دانشی را به نام «عنوان‌‌شناسی» پدید آورد. توجه به نقش عنوان در انتقال مفهوم و تعیین چارچوب کلی اثر، باعث شده شاعران و نویسندگان در گزینش عنوان، حساسیتی ویژه داشته باشند. شفیعی کدکنی از شاعران معاصر ایران است که کوشیده عناوین اشعار خود را با وسواس خاصی انتخاب کند. در پژوهش حاضر ویژگی‌‌های سبکی عناوین مجموعه شعر هزارۀ دوم آهوی کوهی شفیعی کدکنی با روش تحلیل محتوای کیفی بررسی شده است. از کاربست این نوع بررسی در ارتباط عنوان با متن اثر و همچنین از نظرگاه زیبایی‌‌شناسی انتخاب عناوین در مجموعه شعر یاد شده، این نتایج حاصل شد که عنوان در شعر شفیعی پیوندی ناگسستنی با متن شعر دارد و در موارد بسیاری از راه عنوان می‌‌توان اندیشه و شعر شاعر را تحلیل کرد. گزینش عنوان در شعر شفیعی بر پایۀ سه شاخص زبانی، ادبی و محتوایی است. بررسی رابطۀ عنوان با متن در مجموعه شعر هزارۀ دوم آهوی کوهی، دریچه‌‌ای نو از درون‌مایه اثر و جهان‌‌بینی نویسنده به روی مخاطب می‌‌گشاید که شاید بدون توجه به‌عنوان میسر نبود.