شناسایی و تحلیل عوامل مؤثردر سیاستهای زمین شهری ایران با استفاده از مدل های MENTAl و MACTOR
نویسندگان
1 استادیار گروه جامعه شناسی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران
2 استاد، گروه جغرافیا، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران.
3 دانشیار گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
4 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه زنجان
5 دانشجوی دکتری، جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
doi
10.22124/upk.2020.16050.1423چکیده
یان مسئله: سیاست زمین شهری یکی از عرصههای مهم سیاستگذاری عمومی است و در برخی کشورها همچون ایران، سیاستهای زمین شهری و جایگاه مدیریت زمین کموبیش مورد غفلت واقعشده است و این امر تغییر نگرش نسبت به زمین شهری و سیاستهای زمین شهری در ایران را ضروری ساخته است.هدف: پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تحلیل عوامل مؤثر در سیاستهای زمین شهری ایران تدوین شد.روش:نوع تحقیق حاضر ازنظر هدف کاربردی و ازنظر روش انجام تحقیق توصیفی-تحلیلی بوده است. لازم به ذکر است که سنجش رابطه بین شاخصها و بازیگران توسط کارشناسان متخصص در امور شهری بهصورت نمونهگیری گلوله برفی انجام شد و از نرمافزار منتال و مکتور برای تجزیهوتحلیل دادهها مورد استفاده قرار گرفت، برای تحلیل و ارزیابی سیاستهای زمین شهری در ایران 15 عامل استفادهشد که با استفاده از نرمافزار منتال، رابطه بین متغیرها ارزیابی و عوامل کلیدی استخراجشدند و درنهایت با استفاده از نرمافزار مکتور بازیگران کلیدی تأثیرگذار بر سیاستهای زمین شهری ایران و همچنین قدرت نسبی بازیگران و نیز توافق آنها با اهداف و اولویت هر یک از اهداف ازنظر آنها شناساییشدند.یافتهها: با توجه به یافتههای حاصل از نرمافزار منتال 5 عامل کلیدی تأثیرگذار در سیاستهای زمین شهری شناساییشدند و نتایج مستخرج از نرمافزار مکتور نشان داد که بازیگران غالب سیستم که بیشترین اثرگذاری را در سیاستهای زمین شهری ایران داشتند؛ شامل نهادهای قانونگذاری، وزارت کشور، بنیاد مسکن و راه و شهرسازی بوده است.نتیجه گیری: نتایج حاصل از تحقیق نشان داد که بیشترین توافق بازیگران در رابطه با اهداف سیاستهای زمین شهری در وهلۀ اول با در نظر گرفتن یکپارچگی نهادهای متولی، بر لزوم کاهش موازیکاری، در وهلۀ دوم بهبود قدرت اجرایی نهادها، بهنحویکه عملکرد نهادها با نهادهای بخشهای دیگر هماهنگ و سازگار و در وهلۀ آخر دسترسی به اطلاعات از سوی نهادها با ایجاد یک بانک اطلاعاتی زمین موردتوافق متولیان بوده است.