تأثیر محلول پاشی اسید آبسیزیک بر فعالیت‏ آنزیم‏ها و ترکیبات غیر آنزیمی مرتبط با سیستم دفاعی در جو زراعی

نویسندگان

1 استادیار گروه اصلاح نباتات و بیوتکنولوژی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

doi
چکیده

برگ جو زراعی (لاین L1911) در زمان حداکثر رشد رویشی (کد GS59 راهنمای زیداکس) با استفاده از غلظت‌های اسید آبسیزیک (صفر، 50، 200 و800 میکرومولار) محلول پاشی شد. آزمایش در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه وارویک انگلستان در سال 2003 میلادی انجام شد. نمونه­برداری از برگ تیمار شده در زمان‌های 5، 10، 20 و 40 ساعت پس از محلول پاشی انجام شد. برای هر یک از زمان‌های مزبور میزان رادیکال‌های سوپر اکسید و پر اکسید هیدروژن، فعالیت آنزیم‌های دخیل در سیستم دفاعی شامل سوپر اکسید دیسموتاز، کاتالاز، اسکوربیک پراکسیداز و گلوتاتیون ردوکتاز اندازه­گیری و مقادیر عوامل دخیل در سیستم دفاعی غیر آنزیمی شامل اسکوربات، آلفا توکوفرول و کاروتنوئیدها تعیین و میزان سطح اکسیداسیون سلولی با انجام سنجش تیوباربیتوریک اندزه­گیری شد. نتایج نشان داد که حداکثر میزان رادیکال‌های سوپر اکسید و پراکسید هیدروژن 10 ساعت پس از اعمال محلول پاشی اسید آبسیزیک حاصل شد و پس از آن در مراحل 20 و 40 ساعت روند کاهشی ملاحظه شد. در تمام مراحل نمونه­برداری، غلظت 800 میکرومولار اسید آبسـیزیک بیشـترین مقـدار رادیکال‌های مزبور را ایجاد کرد. در مـورد کلیه آنزیم‌های مورد مطالعه علیرغم تفاوت‌های جزئی، اسید آبسیزیک تأثیر معنی­داری بر میزان فعالیت و سنتز عوامل آنزیمی و غیرآنزیمی نسـبت به شـاهد نشـان داد. میزان سطح اکسـیداسیون سلولی نیز تحت تأثیر غلظت‌هایABA طی مراحل نمونه­برداری به طور چشمگیری افزایش یافت. به طور کلی، نتایج این مطالعه نشان داد که غلظت‌های پایین ABA به ویژه 50 میکرومول، ضمن افزایش سطح متعادلی از رادیکال‌های اکسیژن، منجر به تحریک سیستم دفاعی آنزیمی و غیر آنزیمی شده و بدین وسیله گیاه از بروز تنش اکسیداتیو و خسارات مربوطه مصون می‌ماند.