مطالعۀ تطبیقی شناسایی و اجرای نظارت الکترونیکی در حقوق کیفری ایران و امریکا

نویسندگان

1 استادیار دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه شیراز

2 دانشجوی دکتری حقوق جزا و جرمشناسی دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه شیراز

doi
10.22059/jcl.2016.60695
چکیده

با تصویب قانون مجازات اسلامی1392ش، نهاد نوین نظارت الکترونیکی وارد نظام عدالت کیفری ایران شد؛ نهادی که در نظام دیگر کشورها، سابقۀ قدیمی‌تری داشت. این نهاد با بیش از پنج دهه سابقۀ خود در نظام امریکا به‌تدریج وارد قوانین سی کشور مختلف گردیده است. در قانون جدید مجازات اسلامی، اجرایی شدن نظارت الکترونیکی به‌مانند بسیاری از این نهادها، منوط به آیین‌نامۀ اجرایی است. در خصوص اجرایی شدن این نهاد در آغاز باید با توجه به چارچوب‌های مفهومی، بازۀ اجرایی و هدف از آن، همچنین توجه به تعداد زندانیان در زمان صدور حکم به نظارت الکترونیکی مشخص گردد. سپس تبیین مؤلفه‌هایی چون نوع جرم، ویژگی‌های بزهکار، مراحل دادرسی اعمال آن و همچنین شناسایی ابزار مورد‌نیاز در پیاده‌سازی این نهاد، مباحث اجرایی مهمی هستند. از منظر تحلیل تطبیقی این ملاحظات در نظام حقوقی ایران و امریکا، این فرضیه بررسی می‌شود که در برخی جزئیات، اجرایی شدن این نهاد نیازمند برقراری بسترهایی است. بنابراین سعی می‌شود که چارچوب‌های مهم در اجرایی شدن این نهاد ترسیم، و از این طریق پیش‌زمینه‌های مفید در تدوین آیین‌نامۀ اجرایی آن شناسایی شود تا با تضمین تحقق اهداف نظارت الکترونیکی، پس از مدت اندکی متروک نگردد.