بررسی الگوی بیان و ساختار ژن AGAMOUS-LIKE 6 (AGL6) در همگروههای سیر ایرانی (Allium sativum L.)
نویسندگان
1 استادیار، گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران
2 دانشیار، گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران
3 دانشیار، گروه زیست فناوری مولکـولی گیـاهی، پژوهـشگاه ملی مهندسی ژنتیک و زیست فناوری، تهران، ایران
doi
10.22103/jab.2023.20915.1452چکیده
هدف: اکثر کلونهای سیر، غیرگلده و عقیم بوده و به صورت غیرجنسی تکثیر میشوند؛ با این حال برخی از کلونها گلده بوده وانواع زایا تا حدودی در بین آنها یافت میشود. درک صحیح از الگوی بیان و ساختار ژنهای خانواده ژنی MADS-BOX ازجمله ژنAGL6 در گیاه سیر از ارزش بالایی برخوردار بوده و می تواند روند برنامههای اصلاحی آن را بهبود ببخشد. تاکنون پژوهشی مبنی شناسایی این ژن موثر در گلدهی و باروری سیر صورت نگرفته است. لذا هدف از تحقیق حاضر بررسی الگوی بیان نسبی ژن AGL6 در همگروه گلده، نیمه گلده و غیر گلده سیر ایرانی و شناسایی ساختار و توالی نوکلئوتیدی آن میباشد.مواد و روشها: بدین منظور، ابتدا بیان نسبی این ژن در اندامهای مختلف همگروههای گلده، نیمه گلده و غیر گلده سیر ایرانی و با استفاده از روش RT-PCR کمی بررسی شد. سپس بخشی از توالی کد کننده ژن AGL6 با استفاده از روش مذکور از بافت گلچههای سیر گلده جداسازی و همسانهسازی شد. نتایج حاصل از توالییابی و آنالیز همسانه های نوترکیب با استفاده از نرم افزارهای، BLAST، Vector NTI، ORF finder و MEGA6 مورد ارزیابی قرار گرفت.نتایج: بر اساس نتایج بدست آمده، AGL6 در مریستم، گلآذین، تپال و برچه گلچه های سبز و ارغوانی سیر گلده بیان شد. اما اثری از بیان این ژن در پرچم دیده نشد. سطح بیان آن در مریستم سیر گلده در تمامی مراحل نمونه برداری و بهویژه مرحله القا گلدهی بالاتر ازمریستم سیر نیمه و غیر گلده بود. AGL6در گل آذین سیر نیمه گلده نیز بیان شد اما بیان آن در این مرحله نیز در مقایسه با گل آذین سیر گلده 4 برابر کمتر بود. نتایج توالییابی قطعه همسانهسازی شده، وجود ناحیه کدکننده به طول 728 جفت باز را نشان داد که با کد دسترسی OK086759.1در پایگاه NCBI ثبت گردید. این توالی نوکلئوتیدی یک پروتئین با 243 اسید آمینه را کد میکند و دارای دومین های MADS-box و K-box میباشد. بررسیها بیانگر تشابه بالا و همپوشانی زیاد این توالی با سایر همولوگهای ژن AGL6 در سایر گونههای گیاهی و بویژه تکلپهایهای پتالوئیدی نظیر پیاز، لیلیوم، گل نرگس، زعفران در NCBI بود؛ از این رو توالی حاصل AsAGL6 نامیده شد.نتیجه گیری: در این پژوهش برای اولین بار الگوی بیـــان یک ژن کلیدی مسیر گلدهی و باروری (AsAGL6) و ساختار نوکلئوتیدی آن در گیاه سیر مشخص شد. نتایج بدست از این تحقیق میتواند به طور موثری در طراحی برنامههای اصلاحی کلاسیک و مولکولی سیر مورد استفاده قرار گیرند.