تحلیل نقش رویکردهای شهری در پاسخ به تغییرات اقلیم با تاکید بر شهرسازی بیوفیلیک، مورد پژوهی: شهر تنکابن
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری شهرسازی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 استاد، گروه شهرسازی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
3 دانشیار گروه شهرسازی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
doi
10.22124/upk.2020.13045.1211چکیده
بیان مسئله: در قرن حاضر تغییر اقلیم به یکی از مهمترین چالشهای جهانی تبدیل شده است که عمدتا ناشی از فعالیتهای انسانی و همچنین عدم توجه به عواقب زیستمحیطی آن میباشد. پیامدهای منفی تغییرات اقلیمی در سطوح مختلف محلی تا بینالمللی باعث شده است تا در سالهای اخیر اقدامات متعددی در پاسخ به این تغییرات در قالب کاهش یا انطباق اقلیمی صورت گیرد. در این راستا، برخی از رویکردهای شهری با بهرهمندی از اصول خود به این چالشها پاسخ دادهاند که شهرسازی بیوفیلیک یکی از این رویکردها میباشد. شهر بیوفیلیک با بهرهمندی از عارضههای طبیعی ضمن ارتقای کیفیت محیط زیست شهری میتواند در پاسخ به چالشهای حاصل از تغییرات اقلیمی موثر واقع گردد.هدف: تحقیق حاضر به بررسی ماهیت تغییرات اقلیم و مرور رویکردهای شهر فشرده، شهرسازی آبی، شهر کربن خنثی، شهر انرژی تجدیدپذیر و شهرسازی بیوفیلیک میبپردازد و قابلیتهای بیوفیلیکی شهر تنکابن (به عنوان نمونه موردی) را در پاسخ به تغییرات اقلیمی مورد سنجش قرار میدهد.روش: این تحقیق دارایروشی توصیفی و تحلیلی مبتنی بر مطالعات اسنادی، مشاهدات و پیمایش میباشد. برای تحلیل نیز از تکنیک متاسوات استفاده میشود.یافتهها: در میان یازده قابلیت بیوفیلیکی پاسخگو به تغییرات اقلیم در شهر تنکابن دو قابلیت "حفاظت از فضای سبز و جنگلهای شهری" و "برنامههای سبزسازی شهری" بیشترین تاثیر را در پاسخ به تغییرات اقلیمی به ویژه وقوع سیل دارند. همچنین اولویت دادن به توسعه زیست محیطی در طرحهای توسعه شهری در نواحی ساحلی همچون تنکابن میتواند بسترهای لازم جهت غلبه بر چالشهای اقلیمی را فراهم سازد.نتیجه گیری: بهرهمندی از قابلیتهای رویکرد شهر بیوفیلیک میتواند در جهت مقابله با تغییرات اقلیمی در شهرهای ساحلی شمال ایران نظیر تنکابن، موثر باشد. قابلیتهای بیوفیلیکی این شهرها به ویژه جنگلها و فضای سبز شهری، نقش مهمی در کاهش پدیده گرمایش و بروز سیل دارند.