همهگیری بیماری کووید 19 و تغییر الگوی مصرف گوشت قرمز در ایران: مطالعه موردی شهر تهران
نویسندگان
1 استادیار گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکدة کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.
2 دانشآموخته دکتری اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.
doi
10.30490/aead.2024.364670.1579چکیده
از زمان شیوع کووید 19، زندگی همه افراد در سراسر جهان تحت تأثیر قرار گرفت. بخش کشاورزی و غذایی یکی از مهمترین بخشهایی است که به علت اجرا شدن محدودیتها، تعطیلیها و قرنطینه در اغلب کشورها و ایران، از این بیماری تأثیر پذیرفت. از اینرو، رفتار مصرفکنندگان و ترجیحات در انتخاب و مصرف مواد غذایی نیز در راستای اختلالات اقتصادی- اجتماعی ناشی از این ویروس تغییر کرد. از گذشته تا به امروز، یکی از مهمترین و ضروریترین اقلام غذایی مصرفی مردم گوشت قرمز بوده است. هدف مطالعه حاضر بررسی مؤلفههای مؤثر بر روند تغییر سهم مخارج گوشت قرمز در دوره همهگیری بیماری کرونا و الگوی مصرف گوشت بود. بدین منظور، دادههای پژوهش، با تکمیل چهارصد نمونه پرسشنامه از طریق توزیع برخط (آنلاین) بین ساکنان شهر تهران، در سال 1400، گردآوری شد. روند تغییر سهم مخارج گوشت قرمز در این دوره از سوی مصرفکنندگان یادشده در پنج گروه «بسیار کاهش یافته»، «کاهش یافته»، «تغییر نکرده»، «افزایش یافته» و «بسیار افزایش یافته» تقسیم شد. بر این اساس، روند تغییر سهم مخارج گوشت قرمز حدود 28 درصد از پاسخگویان در دوره همهگیری بیماری کرونا کاهشی و حدود چهارده درصد نیز افزایشی بوده است. نتایج بهکارگیری الگوی لاجیت ترتیبی نشان داد که در دوره یادشده، متغیرهای سطح تحصیلات، مسئولیت خرید مواد غذایی و صرف غذا در رستوران اثر منفی و معنیدار بر افزایش سطوح سهم مخارج گوشت قرمز دارند، در حالی که اثر متغیرهای دسترسی آسان به فروشگاههای غذایی، سهم مخارج گوشت مرغ و شیر و فرآوردههای آن مثبت و معنیدار بر افزایش سطوح سهم مخارج گوشت قرمز است. بنابراین، برای حفظ جایگاه گوشت قرمز در سبد غذایی در این دوره، توسعه سکوهای برخط، برچسبگذاریهای استاندارد و بستهبندیهای متناسب با کیفیت گوشت پیشنهاد میشود؛ و همچنین، برای افرادی که به دلایلی به جز اقتصادی گوشت مصرف نمیکنند، شایسته است که به طراحی سازههای نگهدارنده یا استندهای جذاب در فروشگاههای مواد غذایی و تبلیغات مؤثر برای مصرف محصولات جایگزین گوشت قرمز در این دوره نیز پرداخته شود..