فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: این مطالعه با هدف بررسی میزان تنوع ژنتیکی ارقام گوجه‌فرنگی در ایران انجام شد. همچنین در این پژوهش کارآیی و قابلیت نشانگر مولکولی ISSR در ارزیابی تنوع ژنتیکی گوجه‌فرنگی سنجیده شد.مواد و روش‌ها: تعداد 99 رقم گوجه‌فرنگی شامل ارقام پیشتر‌ رایج، رایج و در حال ارزیابی جهت کشت در ایران، با استفاده از 20 آغازگر ISSR مورد ارزیابی قرار گرفتند. برای این منظور DNA استخراج ‌شده از برگهای جوان پس از تعیین کمیت و کیفیت، طی واکنش زنجیره‌ای پلی‌مراز تکثیر شدند. جداسازی قطعات تکثیر شده حاصل از PCR از طریق الکتروفورز افقی بر روی ژل آگارز انجام شد. رنگ‌آمیزی ژل به‌وسیله‌ اتیدیوم بروماید صورت گرفت. تصویربرداری از ژل پس از تابانیدن نور UV به‌منظورر آشکار سازی نوارها، انجام شد. اطلاعات بدست‌آمده از تصاویر، به‌وسیله‌ نرم‌افزار‌های آماری تجزیه و تحلیل شدند.نتایج: از میان 20 آغازگر مورد استفاده در این پژوهش 17 آغازگر چندشکل بودند و در مجموع 275 باند چندشکل با اندازه نوار‌های بین 250 تا 3000 جفت باز تولید کردند. چندشکلی متوسط 97 درصد برآورد شد و نه آغازگر 100 درصد چندشکلی نشان دادند. بررسی معیار‌های کارایی آغازگر‌ها نشان داد آغازگر UBC 876 بیشترین مقدار شاخص نشانگری، محتوای اطلاعات چندشکلی، نسبت چندشکلی مؤثر و قدرت تفکیک بالا را داشته و درنتیجه عملکرد خوبی در تمایز ارقام دارد. ضریب تشابه جاکارد به‌طور میانگین 41/0 برآورد شد. بیشترین شباهت ژنتیکی بین ارقامH1423 و Kimia با مقدار 96/0 و کمترین شباهت ژنتیکی بین ارقام Lina و Pil ZTP1 با مقدار 13/0 بود. در تجزیه خوشه‌ای بر اساس ضریب تشابه جاکارد از روش UPGMA استفاده شد و بر این اساس ارقام به پنج خوشه تقسیم شدند. با توجه به تجزیه واریانس مولکولی (AMOVA) تمایز بین گروه‌های تشکیل شده معنی‌دار بود. در این مطالعه حدود 35 درصد از تنوع داده‌ها توسط دو مؤلفه اول و دوم توجیه شد. طبق تجزیه به مختصات اصلی که مطابقت زیادی با نتایج تجزیه خوشه‌ای داشت، ارقام به پنج گروه تقسیم‎بندی شدند. فاصله هندسی میان ژنوتیپ‌ها‌ در نمودار و عدم همپوشانی گروه‌ها نشان‌دهنده وجود تفاوت ژنتیکی بین آنها بود. دو رقم Lina و ZTP8 هرکدام به‌تنهایی در یک گروه قرار گرفتند و بیشترین فاصله‌ ژنتیکی از سایر ارقام را داشتند.نتیجه‌گیری: این مطالعه میزان تنوع ژنتیکی ارقام گوجه فرنگی در ایران را نسبتا زیاد ارزیابی کرد. نشانگر ISSR با آشکارسازی چندشکلی زیاد نشان داد تکنیکی کارآمد و سودمند جهت بررسی تنوع ژنتیکی و تفکیک ژنوتیپ‎های گوجه‌فرنگی می‌باشد.