ارزیابی میزان خواص آنتی اکسیدانی اسانس، عصاره ی آبی و نانوذرات فلزی بیوسنتز شده از گیاه رازیانه (F. vulgare) و اثر ضدسرطانی آن ها بر روی دو لاین سلولی سرطان پستان (Sum-159 و Hs-578T)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری بیوتکنولوژی، دانشگاه محقق اردبیلی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، اردبیل، ایران.
2 استاد، گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل
3 استادیار، دانشگاه علوم پزشکی، واحد اردبیل، دانشکده داروسازی، گروه فارماکوگنوزی، اردبیل، ایران
4 مرکز تحقیقات ژنومیک و انکولوژی فایزر، دانشگاه گرانادا، دولت منطقهای اندلس، 18016 گرانادا، اسپانیا
5 استاد، دانشگاه محقق اردبیلی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، اردبیل، ایران
6 دانشجوی دکتری بیوتکنولوژی، دانشگاه محقق اردبیلی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، اردبیل، ایران
doi
10.22103/jab.2024.22652.1531چکیده
سرطان سینه شایعترین نوع سرطان در بین زنان سراسر جهان است. استفاده از روش جراحی، شیمی درمانی و پرتودرمانی به عنوان بهترین روش سنتی جهت درمان این بیماری شناخته شده است. در سالهای اخیر با پیشرفت نانوتکنولوژی در علوم پزشکی روشهای نوینی جهت درمان بیماری سرطان ابداع شده است. با توجه به خواص دارویی گیاه رازیانه بهدلیل وجود ترکیبات باارزش همانند فلاونوئید جهت درمان بیماری سرطان، در این پژوهش، ابتدا ویژگیهای مورفولوژیکی و ساختاری نانوذرات فلزی بیوسنتز شده از عصاره آبی گیاه رازیانه پرداختهشد و در ادامه خواص آنتیاکسیدانی و ضدسرطانی اسانس، عصارهی آبی این گیاه و نانوذرات بیوسنتز شده از آن مورد بررسی قرار گرفت. در این پژوهش پس از بیوسنتز نانوذرات آهن، مس، روی و نقره از عصاره آبی گیاه رازیانه (F. vulgare) و بررسی خواص آنها از نظر اندازه به کمک XRD و تأیید ساختار به کمک FTIR، میزان ترکیبات ثانویه، میزان فعالیت آنتیاکسیدانی و ضدسرطانی اسانس و عصاره آبی گیاه رازیانه و نانوذرات آهن، مس، روی و نقره بیوسنتز شده از آن بر روی دو لاین سلولی Sum-159 و Hs-578T مورد ارزیابی قرار گرفت. طبق نتایج به دست آمده از DLS نانوذرات فلزی بیوسنتز شده، به ترتیب اندازه نانوذرات آهن، مس، روی و نقره برابر با 35، 32، 33 و 34 نانومتر بود. نتایج حاصل از FTIR نیز وجود نانوذرات فلزی مذکور را تأیید کردند. همچنین طبق نتایج به دست آمده از HPLC و اسپکتوفتومتری وجود ترکیبات بیوشیمیایی نظیر فلاونوئید و آنتوسیانین و متابولیتهایی نظیر روتین، کوئرستین و کمپفرول در عصاره آبی گیاه رازیانه تأیید شدند. از نظر میزان فعالیت آنتی اکسیدانی نیز بین تیمارهای مختلف اختلاف معنیداری مشاهده شد هم چنین مشاهده شد که با افزایش غلظت تیمارها میزان فعالیت آنتیاکسیدانی آن ها نیز افزایش داشت و بیشترین مقدار فعالیت آنتیاکسیدانی هر تیمار مربوط به بالاترین غلظت هر تیمار بود. بیشترین میزان فعالیت آنتیاکسیدانی (41/87 درصد) مربوط به نانوذره مس در غلظت 500 میلیگرم در میلی لیتر بود. از نظر میزان IC50 تیمارهای ذکر شده نیز مشخص شد که لاین سلولی سلولی Sum-159 در مقایسه با لاین سلولی Hs-578T در مقابل غلظتهای برابر تیمارهای مختلف مقاومت بالاتری داشت. طبق نتایج به دست آمده میزان خواص ضدسرطانی اسانس و عصاره آبی گیاه رازیانه و نانوذرات فلزی بیوسنتز شده از آن نشان داد که درصد سلولهای نکروزه شده، درصد سلولهای موجود در مرحله پیش آپوپتوزی و پس آپوپتوزی به طور معنیداری تحت تأثیر نوع تیمار مورد استفاده شده، نوع لاین سلولی و اثر متقابل آنها قرار گرفت.