شهرداری در نظام حقوقی ایران و فرانسه
نویسندگان
1 دانشیار گروه حقوق عمومی دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران
2 دانشآموختۀ دکتری حقوق عمومی دانشگاه تهران
doi
10.22059/jcl.2016.58605چکیده
شهرداری بهعنوان یکی از مهمترین عناصر مدیریت شهری میتواند نقشی تأثیرگذار در ارائۀ خدمات عمومی و ادارۀ پارهای از امور محلی داشته باشد. نقش نهاد شهرداری در جریان مدیریت شهری درجات مختلفی دارد که از حاکمیت تام تا ایفای نقشهای کماهمیت متغیر است. درجۀ اهمیت و جایگاه شهرداری را قوانین و مقررات موضوعۀ نظام حقوقی تببین میکنند. در نظام حقوقی ایران، قانون شهرداری مصوب 1334ش قانون معیار است که باوجود رشد و آگاهی سیاسی و مدنی شهروندان، با نسخ مواد متعددی از آن، رویکردی واپسگرایانه اعمال شده، به این نحو که اساسیترین وظایف و اختیارات شهرداری از آن ستانده و به دولت واگذار شده است که نتیجۀ آن مشارکت حداقلی شهروندان در ادارۀ امور محلی خویش است. در فرانسه از دهههای پیشین واسپاری وظایف از دولت به شهرداری به جدیت پیگیری شده و درنهایت قوانین ویژهای برای این نهاد مهم تقنین یافته است. قانون موسوم به تمرکززدایی مصوب 2 مارس 1982 و قانون عمومی جوامع سرزمینی، جایگاه شهرداری را به مهمترین و مؤثرترین نهاد مدیریت شهری ارتقا دادهاند. مدیریت واحد شهری در این نظام با محوریت شهرداری در جریان است. بهنظر میرسد نگاه نظام به شهرداری برگرفته از دیدگاه حکومت نسبت به شهروندان است. مهمترین هدف پژوهش حاضر، تبیین جایگاه، وظایف، مسئولیتها و اختیارات شهرداریها بهعنوان نهادهای رسمی مورد اشاره در دو نظام حقوقی ایران و فرانسه که از حیث نظام اداری از مشابهت زیادی برخوردارند و بررسی تفاوتهای موجود و بهرهوری از راهکارها و تجربیات نظام حقوقی فرانسه در باب شهرداری برای ارتقای جایگاه و موقعیت شهرداریها در ایران است.