فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: گل‌ختمی گیاهی دارویی از خانواده پنیرکMalvaceae ) ‎‏ ‏‎ (‎و متعلق به جنس‎ Althaea ‎می‌باشد. آگاهی از تنوع‌ژنتیکی اساس ‏به‌نژادی‌گیاهی است و از جنبه‌های مختلف مانند انتخاب والدین تلاقی، حفاظت از ژرم‌پلاسم و جلوگیری از فرسایش‌ژنتیکی دارای اهمیت ‏است. هدف از انجام این تحقیق ارزیابی تنوع‌ژنتیکی و بررسی روابط‌ژنتیکی در اکوتیپ‌های بومی گل‌ختمی ایران به منظور استفاده در ‏پروژه‌های به‌نژادی و حفاظت از ذخایر‌ژنتیکی این گیاه بود.‏مواد و روش‌ها: در این تحقیق پس از استخراج ‏DNA‏ از برگ‌های جوان به روش ‏CTAB، تنوع مولکولی 18 اکوتیپ از سه گونه ‏گل‌ختمی‎ (Althaea sp.)‎‏ با استفاده از 10 آغازگر‎ ISSR ‎مورد بررسی قرار گرفت.‏نتایج: میزان تعداد کل نوارهای تشکیل شده توسط آغازگرهای مورد مطالعه بین 11 تا 23 برای هر آغازگر متغیر و میانگین آن نیز 10/17 ‏بود. تعداد نوارهای چندشکل در این تحقیق برای آغازگرها حداقل 7 و حداکثر 21 نوار به‌دست آمد.در این تحقیق میزان‎ PIC ‎بین 19/0 و ‏‏42/0 متغیر بود و میانگین آن نیز 29/0 به‌دست آمد. بیشترین‎ PIC ‎مربوط به آغازگرISSR2 ‎و کمترین‎ PIC ‎نیز مربوط به آغازگرISSR4 ‎بود. تجزیه‌خوشه‌ای نشان داد که در سطح تشابه 65 درصد اکوتیپ‌های مربوط به هر گونه در یک گروه و اکوتیپ‌های مربوط به گونه‌های ‏متفاوت در گروه‌های مجزا قرار گرفت، به طوریکه اکوتویپ‌های قزوین، تفت، یزد، ساری، کرمان و شیراز که همگی متعلق به گونه‎ ‎Althaea Rosea ‎بودند در یک گروه قرار گرفتند. در گروه دوم اکوتویپ‌های متعلق به گونه‎ Althaea Ficifolia ‎که شامل بهشهر، ‏گرگان، بم، رفسنجان، همدان و مشهد بودند قرار گرفت . در گروه سوم نیز اکوتیپ‌های گونه‎ Althaea Officinalis ‎که شامل اکوتیپ‌های ‏بشروئیه، کرمانشاه، اصفهان، جیرفت، فاریاب و بوشهر قرار گرفتند. نتایج تجزیه واریانس مولکولی نشان داد که 28 درصد از تنوع مربوط به ‏درون گونه‌ها و 72 درصد از تنوع مربوط به بین گونه‌های مورد مطالعه بود. نتایج تجزیه به مختصات‌اصلی نیز نتایج حاصل از تجزیه‌خوشه‌ای ‏را تایید کرد.‏نتیجه‌گیری: با توجه به نتایج به‌دست آمده نشانگر‎ ISSR ‎و آغازگرهای مورد بررسی در این آزمایش کارایی لازم را جهت تمایز اکوتیپ و ‏گونه‌های گل‌ختمی را دارا بودند و از طرفی با توجه به وجود تنوع‌ژنتیکی از اکوتیپ‌های مورد مطالعه در این آزمایش می‌توان به عنوان والدین ‏در پروژه‌های به‌نژادی این گیاه استفاده کرد و به منظور حفظ ژرم‌پلاسم و جلوگیری از فرسایش ژنتیکی، نگهداری اکوتویپ های مورد ‏مطالعه در این تحقیق در بانک های ژن گیاهی پیشنهاد می‌گردد‎.‎