تحلیل تیپ بارشی رگبارهای استان آذربایجان‌شرقی

نویسندگان

1 گروه آب و هواشناسی، دانشکده برنامه‌ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز

2 گروه آب و هواشناسی، دانشکده برنامه‌ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز

3 گروه مهندسی آب دانشگاه تبریز

4 گروه آب و هواشناسی، دانشکده برنامه‌ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز

doi
10.22034/gp.2025.66618.3385
چکیده

این مطالعه با هدف تحلیل اطلاعات 923 رگبار ثبت شده در فصول مختلف سال در استان آذربایجان شرقی انجام شده است. با استفاده از داده‌های آماری (1380 تا 1395)، رویدادهای رگباری، منحنی هاف هر ایستگاه در هر فصل رسم شد. از روش‌ منحنی‌های هاف برای تحلیل توزیع زمانی رویدادهای بارش بی‌بعد بهره گرفته شد. از منحنی‌های تجمعی بارش بی‌بعد برای رسم منحنی‌های هاف تجربی بهره گرفته شد. مدل‌بندی ریاضی منحنی‌های هاف 50 درصد انجام و مساحت زیر منحنی هاف 50 درصد از انتگرال‌گیری معین برای یکایک چارکها محاسبه و تیپ بارشی هر ایستگاه تعیین شد. فرم ظاهری دسته منحنی‌های رسم شده با روش تئوری، هموارتر از روش تجربی بود. در بهار، تیپ بارشی همه ایستگاه‌ها چارک سومی بودند. در پاییز، تیپ بارشی ایستگاه‌های مراغه، بناب، سراب و ملکان چارک سومی، تبریز چارک چهارمی و عجب‌شیر چارک دومی بود. در فصل زمستان، تیپ بارشی ایستگاه‌های مراغه و بناب چارک سومی، تبریز و ملکان چارک چهارمی و سراب چارک دومی بود. می‌توان نتیجه گرفت که تیپ بارشی کل ایستگاه‌های منطقه در بهار چارک سومی، در پاییز، عموما چارک سومی و در زمستان، ترکیبی از چارک‌های مختلف (بجز چارک اول) بود. نتایج این مطالعه در استفاده بهینه از آب باران در استان آذربایجان‌شرقی مفید به‌نظر می‌رسد.