فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

چکیدهگرد و غبار جوی به عنوان یک پدیده اقلیمی با پیامدهای زیست محیطی و انسانی، به‌ویژه در مناطق خشک مانند ایران، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. این مطالعه با هدف تحلیل اقلیم‌شناسی طوفان‌های گردوغبار استان کرمان طی دوره آماری ۲۰۲۳-۲۰۰۰ انجام شد. داده‌های ۱۱ ایستگاه سینوپتیک با تمرکز بر کدهای هواشناسی مرتبط با گردوغبار (۰۶ تا ۰۹، ۳۰-۳۵، ۹۸) و پارامترهای دید افقی و سرعت باد مورد بررسی قرار گرفت. از آزمون‌های من-کندال و شیب سن نیز برای تحلیل روند تغییرات گردوغبار استفاده شد. نتایج نشان دادند که بیشترین فراوانی روزهای گردوغبار با منشأ داخلی (۶۳ درصد) و خارجی (۳۷ درصد) به ترتیب در ماه‌های مارس (۵۰۱ روز) و مه (۳۸۲ روز) رخ داده است. توزیع فصلی بیانگر تأثیرپذیری بیشتر استان در فصل‌های بهار (۳۸ درصد) و تابستان (۲۹ درصد) در رخدادهای گردوغبار دارد. الگوی ساعتی نیز حاکی از اوج رخدادها در ساعات ۱۵:۳۰ و ۱۲:۳۰ محلی (۴/24 درصد و 8/20 درصد) به دلیل گرمایش سطحی است. پراکنش مکانی، افزایش روزهای با منشاء خارجی در جنوب شرق (۴۳درصد) و کاهش در شمال غرب (۳۲ درصد) را نشان داد. تحلیل روند آماره من کندال، کاهش معنی دار در ایستگاه‌های بم و شهربابک در سطح اطمینان 99 درصد افزایش در سیرجان و رفسنجان با سطح اطمینان 95 درصد را آشکار ساخت. یافته‌ها بر ضرورت مدیریت منابع محلی و همکاری‌های فرامرزی برای کاهش اثرات این پدیده در مناطق خشک ایران تأکید دارد.