فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: طبق تعریف آژانس بین‌المللی ضد دوپینگ (WADA) ،" استفاده غیر درمانی از ژن‌ها و اجزای ژنی و سلولی‏ای که موجب افزایش ظرفیت عملکرد ورزشی حیوان شوند "، دوپینگ ژنی محسوب می‌شوند. در گذشته، دوپینگ بیشتر با دارو‌‌های مختلفی مانند استروئید‌های آنابولیک آندروژنیک، کافئین، کوکائین، آمفتامین، آپومورفین، فنتانیل، باربیتورات‌ها و بوتازون انجام می‏گرفت ، اما با پیشرفت در زمینه ژن درمانی ابزار‌‌های لازم برای انجام دوپینگ ژنی به وجود آمد. هدف از بررسی حاضر معرفی انواع دوپینگ دارویی، دوپینگ ژنی، روش‌های تشخیص و ژن‌های مهم کاندیدای مورد استفاده در دوپینگ ژنی در اسب می‌باشد.روش‌های دوپینگ ژنی و تشخیص: روش‌‌های دوپینگ ژنی را می‌توان به طور کلی به سه دسته مختلف انتقال ژن، خاموش کردن بیان ژن و ویرایش ژن طبقه‌بندی کرد. روش‌های متعددی برای تشخیص دوپینگ ژنی ارایه شده است که به طور کلی می‌توان آنها را به روش‌های غیر مستقیم و مستقیم طبقه‌بندی کرد. روش‌‌های غیرمستقیم، پاسخ‌‌های بدن به دوپینگ را اندازه‌گیری می‌کنند. در روش مستقیم که به وضوح عامل دوپینگ را شناسایی می‌کند، هدف شناسایی مواد ژنتیکی دوپینگ،‌‌ پروتئین حاصل از دوپینگ ژنی یا ‌‌یک ناقل است. همه روش‌های تشخیص دوپینگ ژنی دارای مزایا و معایبی هستند و واضح است که تشخیص دوپینگ ژن بسیار دشوار خواهد بود. ژن‌های کاندیدا در دوپینگ ژنی: ژن‌های کاندیدایی که عمدتاً در دوپینگ ژنی مورد استفاده قرار می‌گیرند شامل EPO، IGF1، GH، HIF1، PPARD، MSTN، ACTN2، ACTN3، VEGFA، POMC، PENK، ACE و PCK1 هستند.نتیجه‌گیری: با توجه به اینکه امروزه مسابقات سوارکاری و اسب‌دوانی از حساسیت و اهمیت خاصی برخوردار هستند، احتمال اینکه مالکان، مربیان و سوارکاران به منظور دستیابی به پیروزی از دوپینگ استفاده کنند، افزایش می‌یابد. از آنجا که دوپینگ ژنی موثرتر و تشخیص آن دشوارتر از دوپینگ دارویی است، بیشتر مورد توجه متخلفان قرار می‌گیرد. به همین دلیل مسابقات اسب‌دوانی و سوارکاری با چالش جدیدی به نام دوپینگ ژنی روبرو هستند. اگر چه شواهدی از وجود استفاده دوپینگ ژنی در دسترس نیست، اما در حال حاضر فناوری لازم برای اعمال بسیاری از اشکال دوپینگ ژنی وجود دارد. موثرترین اقدام برای کنترل دوپینگ، ارائه آزمایش‌‌های دقیق تشخیص دوپینگ است. اگرچه طیف وسیعی از آزمایش‌‌های تشخیصی ارائه شده است، اما تا کنون روش رسمی و فراگیری برای تشخیص دوپینگ ژنی تعیین نشده است. برای ‌‌یک برنامه موفق ضد دوپینگ علاوه‌بر آزمایش‌‌های تشخیصی باید به همراه آن به آموزش و نظارت و نحوه اجرای آن نیز توجه ویژ‌ه‌ای داشت.