فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه: ابرها از مهم‌ترین عناصر اقلیمی تأثیرگذار بر سامانه‌های جوی و هیدرولوژیکی زمین هستند و نقش کلیدی در بیلان انرژی و چرخه هیدرولوژیک دارند. شناخت الگوهای فضایی و زمانی ابرهای میانی به دلیل تأثیر آن‌ها بر بارش، دما و توازن تابشی، برای مدیریت منابع آب، کشاورزی و پیش‌بینی‌های جوی اهمیت ویژه‌ای دارد.هدف: این پژوهش با هدف بررسی الگوی توزیع فضایی و روند بلندمدت (۳۰ ساله، 1990–2020) ابرهای میانی در استان خوزستان و تحلیل تغییرات آن‌ها در دوره‌های گرم و سرد سال انجام شد.روش تحقیق: داده‌های ابرهای میانی از پایگاه بازتحلیل ERA5 با رزولوشن فضایی 0.25 درجه برای دوره ۳۰ ساله دریافت شد. تحلیل‌ها شامل محاسبه میانگین فضایی و فصلی ابرناکی، بررسی روند سری زمانی با استفاده از تخمینگر شیب Sen و آزمون ناپارامتریک من کندال و تجسم داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار GIS بود.یافته‌ها: نتایج نشان داد که ابرهای میانی در دوره سرد سال سهم بیشتری از ابرناکی کل استان دارند، به طوری که میانگین ابرناکی در دوره سرد حدود 37 درصد و در دوره گرم تنها حدود 0.5 درصد بوده است. توزیع فضایی ابرها نیز متفاوت بوده و بخش‌های شمالی و شمال‌شرقی بیشترین میزان ابرناکی و بخش‌های جنوبی و جنوب‌شرقی کمترین میزان را داشته‌اند. روند ۳۰ ساله نشان داد که نوسانات سالانه ابرناکی وجود دارد، اما روند معنی‌دار بلندمدت مشاهده نشد.نتیجه‌گیری: شناخت الگوهای فضایی و زمانی ابرهای میانی می‌تواند در مدیریت منابع آب، برنامه‌ریزی کشاورزی، پیش‌بینی بارش و کاهش خطر خشکسالی مفید باشد. با این حال، محدودیت‌هایی نظیر خطاهای مکانی و زمانی داده‌های بازتحلیل و عدم لحاظ نوسانات کوتاه‌مدت وجود دارد. پژوهش‌های آینده می‌توانند با داده‌های ایستگاهی و ماهواره‌ای با رزولوشن بالاتر تحلیل دقیق‌تری ارائه دهند