ارزیابی هدف‌محور در برنامه‌ریزی و توسعه پایدار گردشگری روستایی شهرستان سرعین: رویکرد آمیخته و یکپارچه

نویسندگان

1 استادیار گروه مدیریت دولتی و گردشگری دانشگاه محقق اردبیلی

2 کارشناسی ارشد، کارشناس پژوهش؛ معاونت پژوهش و فناوری، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

doi
10.22034/gp.2025.67631.3416
چکیده

توسعه پایدار گردشگری روستایی از مهمترین اهداف و آرمان‌های جوامع مختلف است. در همین خصوص، ملاحظه می‌شود که در سال‌های اخیر، اقدامات مهمی در زمینه ایجاد و ارزیابی این مقوله صورت گرفته است. به همین منظور، هدف اصلی تحقیق حاضر ارزیابی هدف‌محور در برنامه‌ریزی و توسعه پایدار گردشگری روستایی شهرستان سرعین است که با رویکرد آمیخته و یکپارچه صورت پذیرفته است. روش تحقیق حاضر ترکیبی و رویکرد مورد استفاده در آن، رویکرد متوالی اکتشافی است. در فاز اول با استفاده از روش کیفی تحلیل مضمون به شناسایی و تبیین مولفه‌ها و شاخص‌های ارزیابی هدف‌محور برنامه‌ریزی و توسعه پایدار گردشگری روستایی در شهرستان سرعین پرداخته شده است. ابزار اصلی گردآوری اطلاعات در این فاز، مصاحبه‌های نیمه ساختاریافته می‌باشند که با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند، از 18 تن از خبرگان این حوزه مصاحبه به‌عمل آمد. مطابق با یافته‌های تحقیق، 243 گزاره خام استخراج شدند و با طی یک رویکرد استقرایی (جزء به کل) در قالب رویکرد آتراید-استرلینگ هریک از کدها در قالب مضامین پایه جای گرفتند. تعداد 97 مضمون پایه شناسایی گردید و مطابق با منوال قبل، از تجمیع مضامین پایه، تعداد 31 مضمون سازمان‌دهنده و در نهایت، تعداد 4 مضمون فراگیر استخراج شدند. در فاز دوم، با استفاده از روش کمی پیمایش، به تایید و رتبه‌بندی این مولفه‌ها و شاخص‌ها پرداخته شد که 52 تن از خبرگان به سوالات پرسشنامه محقق‌ساخته پاسخ دادند که همگی مولفه‌ها و شاخص‌ها مورد تایید واقع شدند که از میان آنها، مولفه فرهنگی-اجتماعی در رتبه نخست قرار گرفت. نرم‌افزارهای مورد استفاده در این فاز SPSS26 و SmartPLS4 بودند که تمامی مولفه‌ها و شاخص‌ها با استفاده از آنها تجزیه‌وتحلیل شدند. مطابق با نتایج تحقیق حاضر، ارزیابی هدف‌محور برنامه‌ریزی و توسعه پایدار گردشگری روستایی در شهرستان سرعین نیازمند یک رویکرد منعطف و یکپارچه می‌باشد که در این تحقیق، مولفه و شاخص‌های آن در قالب مصامین ف...