اصول حاکم بر اعتباریسنجی در مدیریت ریسکاعتباری بانکداری اسلامی از نگاه قرآن
نویسندگان
1 استادیار دانشکده اقتصاد، دانشگاه علامه طباطبائی(ره)
2 دانشجوی دکتری مدیریت مالی دانشکده معارف اسلامی و مدیریت، دانشگاه امام صادق(ع) و عضو مرکز رشد دانشگاه امام صادق(ع)
doi
10.30497/ifr.2017.1997چکیده
ریسکاعتباری در بانکداری زیانی است که در اثر تأخیر یا نکول گیرنده تسهیلات در عمل به تعهدات خود در موعد مقرر ایجاد میگردد و به عنوان یکی از مهمترین ریسکهای صنعت بانکداری میباشد. یکی از عوامل مهم ایجادکننده ریسکاعتباری در بانکها، عدم توجه کافی و اعتبارسنجی نامناسب مشتریان است. یعنی تسهیلات در اختیار کسانی قرار داده میشود که صلاحیت لازم را نداشته و لذا عمداً یا سهواً از بازپرداخت تسهیلات بازمانده یا امتناع میکنند. این پژوهش قرآنی از نوع توصیفی – تحلیلی بوده و آیاتی از قرآن کریم که به تبیین جایگاه و اهمیت مال و شرایط تصرف در مال و شخصی که میخواهد مالی را در اختیار گیرد پرداختهاند و بنیاد روش تفسیر موضوعی و به مدد موضوعشناسی اقتصاد مالی، مورد بررسی و تدبر قرار گرفته است. سوال اصلی این پژوهش این است که آیات قرآن در نفی ریسک اعتباری بر چه اصولی تأکید داشته و بر وجود چه ویژگیهایی در شخص وامگیرنده جهت دریافت تسهیلات دلالت دارند؟ برای پاسخدهی به این پرسش، فرضیه ما این است که از نظر قرآن کریم، اصول لزوم رعایت عدالت اجتماعی، خلیفه اللهی انسان، لزوم وفای به عهد، لزوم حاکمیت اخلاق اسلامی بر بازار مالی مسلمانان، قوام جامعه بودن اموال، لزوم استفاده صحیح از اموال و ندادن مال به سفیه و اصل لاضرر در معاملات و روابط مالی، باید جهتدهنده رفتار بانکداری اسلامی در حوزه مدیریت ریسکاعتباری باشد که به دلالت التزامی بر اعتبارسنجی دقیق مشتریان با هدف کاهش ریسکاعتباری اشاره دارد. یافتههای پژوهش به طور کامل موید این فرضیهها بود.
