نقش شهرهای دانش بنیان و نوآور در توسعه شهری و منطقه ای

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران شمال، تهران، ایران

2 استادگروه شهرسازی،دانشکده فنی، هنر ومعماری،دانشگاه ازاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات تهران، تهران، ایران

3 دانشیار گروه شهرسازی، دانشکده فنی، هنر و معماری،دانشگاه آزاد اسلامی ، واحد تهران مرکز،تهران، ایران

4 دانشیار گروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

doi
10.22124/upk.2020.15004.1332
چکیده

بیان مسأله: استفاده مداوم از درآمدهای ناپایدار شهری برای توسعه شهرها، مشکلات عدیده‌ای را برای این جوامع بوجود آورده و ادامه این روند، شهرها و مناطق را با چالش جدی مواجه کرده است.هدف: هدف بررسی نقش مناطق دانش بنیان در توسعه شهری و منطقه‌ای بر اساس مبانی نظری و تجربیات جهانی است.روش:این مقاله با روش اسنادی و کتابخانه‌ای به مطالعه مبانی نظری و سوابق تجربی و پیشینه علمی پرداخته شده است.یافته‌ها: مبحث نوآوری به‌عنوان یکی از ارکان اصلی شهرهای دانش بنیان همواره مطرح می‌باشد یکی از نتایج مناطق نوآوری شکل گیری شهرهای دانشی است. از این رو، شهر- منطقه‌ها مرکز رشد و مرکز دانش هستند. فرآیند نوآوری به این مسئله می‌پردازد که چه چیزی دانش را به ارزش تبدیل می‌کند و از طریق روابط متقابل و پیچیده در یک محیط نهادی ایجاد می‌شود. به­عبارتی دیگر عناصر اصلی این مجموعه دانشگاه‌ها، صنعت و دولت می‌باشند چنانچه این ارتباط به نحو مطلوب برقرار گردد رسیدن به توسعه از طریق شهرها و مناطق دانش بنیان حاصل می‌گردد. تجربیات جهانی مطرح شده، گویای این واقعیت است.نتیجه­گیری: پیوند بین افراد خلاق و سرمایه گذاران عمده و حکمروایان شهری و منطقه‌ای، محیط مساعدی برای ظهور مفهوم جدیدی در جامعه علمی تحت عنوان "شهر دانش بنیان" را فراهم آورده است، دو نیروی پیشران در شکل گیری شهرها و مناطق دانشی، ساختار فضایی برنامه ریزی را در سه سطح برنامه ‌ریزی منطقه‌ای، برنامه ‌ریزی شهری و طراحی شهری تغییر داده‌اند. با توجه نقش مهم ارتباط بین برنامه ریزی شهری و منطقه‌ای در یک نظام سلسله مراتبی منسجم، توجه به سیستم نوآوری منطقه‌ای و ارتباط منسجم بین سطوح برنامه ریزی منطقه‌ای، برنامه ریزی شهری و طراحی شهری در راستای ایجاد و راه اندازی شهرهای دانش بنیان حائز اهمیت است.