اثر سطوح مختلف شوری آب بر ویژگی‌های جوانه‌زنی دو رقم کینوا (Chenopodium quinoa Willd)

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی بخش تحقیقات کشت گلخانه ای، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان تهران، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج

doi
10.22092/jwra.2021.355073.877
چکیده

به ­منظور بررسی تنش شوری آب بر ویژگی­های جوانه­ زنی بذر کینوا، یک آزمایش فاکتوریل در قالب طرح آماری کامل تصادفی با 10 تیمار و سه تکرار در سال 1397 در مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان تهران اجرا شد. عامل شوری آب در پنج سطح (آب­مقطر، 5، 10، 15 و 20 دسی­زیمنس بر متر) و عامل رقم در دو سطح (تیتیکاکا و ردکاردینا) در نظر گرفته شد. اثر شوری آب و رقم و اثر متقابل آنها بر صفات درصد و سرعت جوانه­زنی، طول ساقه­ چه، ریشه­ چه و گیاه­چه، شاخص بنیه و شاخص تحمل ساقه­ چه و ریشه ­چه معنی­دار بود. تنش شوری کلیه صفات اندازه­گیری شده را به­طور معنی­داری کاهش داد که این کاهش در رقم ردکاردینا بیشتر از رقم تیتیکاکا بود. تنش شوری آب تا سطح پنج دسی­زیمنس بر متر تاثیر معنی­داری بر درصد جوانه­زنی بذر رقم تیتیکاکا نداشت، در­حالی که در مورد رقم ردکاردینا تفاوت درصد جوانه­زنی بین سطوح شاهد آب مقطر و شوری پنج دسی­زیمنس بر متر معنی­دار بود. بیشترین درصد جوانه­زنی به میزان 100% از تیمار بدون تنش شوری (تیمار شاهد) در هر دو رقم تیتیکاکا و ردکاردینا به­دست آمد، در­حالی که درصد جوانه­زنی در تنش شوری آب 5، 10، 15 و 20 دسی­زیمنس بر متر در رقم تیتیکاکا 1/4%، 4/9%، 14/3% و 21% و در رقم ردکاردینا به ترتیب2/6%، 6/6%، 18/3% و 29/7% نسبت به شاهد کاهش یافت. طول ساقه­چه ارقام در سطح شوری 5، 10، 15 و 20 دسی­زیمنس بر متر نسبت به تیمار شاهد به ­ترتیب 6/8%، 14/0%، 27/6% و 39/6% برای رقم تیتیکاکا و 7/3%، 19/9%، 43/7% و 53/8% برای ردکاردینا نسبت به شاهد کاهش نشان داد که این درصد کاهش برای طول ریشه­چه رقم تیتیکاکا، 2/1%، 12/6%، 32/6% و 44/2% و در رقم ردکاردینا 6/4%، 21/2%، 38/2% و 57/9% بود. تنش شوری آب 5، 10، 15 و 20 دسی­زیمنس بر متر موجب شد تا وزن خشک گیاهچه رقم تیتیکاکا 12/7%، 27/1%، 36/8% و 46/6% و در رقم ردکاردینا 11/4%، 27/8%، 45/0% و 57/1% کاهش یابد. نتایج به­دست آمده حاکی از حساسیت بیشتر رقم ردکاردینا به تنش شوری آب در مرحله جوانه­زنی در مقایسه با رقم تیتیکاکا بود.