فراتحلیل اثربخشی کودآبیاری سطحی و قطره‌ای بر شاخص‌های عملکرد محصول و بهره‌وری آب و کود

نویسندگان

1 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد، گروه مهندسی آبیاری و آبادانی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

2 استاد، مؤسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.

3 دانشیار، گروه مهندسی آبیاری و آبادانی، دانشگاه تهران

4 استادیار گروه مهندسی آبیاری و آبادانی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

doi
10.22092/jwra.2021.353417.855
چکیده

رشد سریع علم و انتشار نتایج مختلف در یک موضوع خاص باعث سردرگمی محققان در حوزه­های مختلف شده است. امروزه بررسی و جمع­بندی نتایج مطالعات مختلف در یک حوزه خاص، ضروری به نظر می­آید. فراتحلیل به عنوان روشی ساختارمند و با استفاده از روش­های آماری به تجمیع نتایج مطالعات یک موضوع می­پردازد. در این پژوهش به منظور ارزیابی اثربخشی کودآبیاری سطحی و قطره­ای بر شاخص­های عملکرد محصول، بهره­وری کود، و بهره­وری آب از رهیافت فراتحلیل استفاده شد. به این منظور مقالات هشت پایگاه اطلاعاتی استخراج شد. پس از بررسی آن­ها، 21 مطالعه شرایط ورود به فراتحلیل را دارا بودند. تلفیق یافته­ها نشان داد که عملیات کودآبیاری در هر دو روش سطحی و قطره­ای سبب افزایش معنی‌دار شاخص­های عملکرد محصول، بهره­وری کود و آب مورد استفاده شد. اندازه اثرات به دست آمده از تلفیق نتایج برای عملکرد محصول در روش­های کودآبیاری سطحی و قطره­ای نسبت به آبیاری سطحی با کوددهی به روش سنتی به ترتیب برابر 1/32 و 1/25 شد. در بهره­وری کود، اندازه اثر به دست آمده برای کودآبیاری سطحی نسبت به آبیاری سطحی با کوددهی به روش سنتی برابر 2/12 و برای کودآبیاری قطره­ای برابر 1/43 و اندازه اثر بهره­وری آب برای کودآبیاری سطحی و قطره­ای نسبت به آبیاری سطحی با روش کوددهی سنتی برابر 1/24 و 1/74 شد. بنابراین، کودآبیاری در هر دو روش سطحی و قطره­ای سبب ارتقای عملکرد محصول، بهره­وری آب، و بهره­وری کود می­شود. با توجه به آن‌که نتایج این مطالعه از داده‌های کمّی مطالعات اولیه استخراج شده است، برای رسیدن به قطعیت بیشتر پیشنهاد می‌شود مطالعات بیشتری توسط فراتحلیل مورد بررسی قرار گیرند.